Những phút cuối cùng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
17h ngày 4/10, mạch và huyết áp của Đại tướng có biểu hiện khác thường. Chừng 30 phút sau, tim của Đại tướng lạc nhịp, và ông ra đi lúc 18h09, sau 1559 ngày nằm điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Đại tá Nguyễn Văn Nhựa, bác sĩ riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ năm 1992 - người trực tiếp điều trị, chăm sóc suốt 1.559 ngày Đại tướng nằm viện kể, trước 25/8, sức khỏe của Đại tướng xấu đi. Trong tuần chuẩn bị sinh nhật cho ông, những người của Ban Sức khỏe Trung ương, các giáo sư đầu ngành trong quân đội đã có 3 cuộc hội chẩn về sức khỏe của Đại tướng.
"Chúng tôi hạn chế tối đa những cuộc vào thăm hỏi Đại tướng. Những ai vào thăm đều phải mặc áo blouse và đeo khẩu trang. Sinh nhật Đại tướng phải chuẩn bị hoa nhựa, vì hoa tươi có thể mang theo những vi khuẩn không tốt cho cơ thể mà sức đề kháng của Đại tướng đã rất yếu", bác sĩ Nhựa nói.
![]() |
Đại tá Nguyễn Văn Nhựa, bác sĩ riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ảnh: Tiền Phong.
|
Ngày 3/10, khi ông đang giao ban trên Ban Bảo vệ sức khỏe Trung ương, Viện Quân y 108 gọi đến cho biết "sức khỏe của Đại tướng có biến rồi". Ngay chiều hôm đó, các chuyên gia lại tiến hành hội chẩn.
"Tim Đại tướng vẫn hoạt động tốt, nhưng thận hơi yếu. Đại tướng không có bệnh gì, chỉ là bệnh tuổi già, như ngọn đèn cạn dầu. 3h sáng 4/10, có những diễn biến nguy hiểm cho sức khỏe của Đại tướng, lắm lúc tưởng khó qua nổi. Chúng tôi tập trung mọi điều kiện để cứu chữa", vị bác sĩ riêng này kể.
Trưa 4/10, trước khi đi họp Hội nghị Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh đã vào thăm Đại tướng, khi đó ông đã hôn mê. 13h chiều 4/10, lúc cuộc hội chẩn diễn ra, mạch và huyết áp của Đại tướng vẫn bình thường. Nhưng khoảng 15h thì có biến. Chủ tịch nước Trương Tấn Sang sau đó vào thăm và các bác sĩ đã tiên lượng Đại tướng khó có thể qua được.
Theo bác sĩ Nhựa, 17h ngày 4/10, mạch và huyết áp của Đại tướng có biểu hiện khác thường. "Nếu mạch xuống dưới 70 thì không thể làm gì nữa. Khoảng 30 phút sau, tim của Đại tướng lạc nhịp. Chúng tôi không thể làm gì nữa. Đến khi Đại tướng ra đi, thời gian dừng ở thời điểm 18h09 trên máy báo", người 21 năm chăm sóc Đại tướng kể và cho hay, lúc Đại tướng ra đi có đầy đủ Ban Bảo vệ Sức khỏe Trung ương, lãnh đạo và các y bác sỹ Bệnh viện 108, gia đình ở bên cạnh.
Qua lời Đại tá Nguyễn Văn Nhựa, Đại tướng luôn lạc quan cho đến phút cuối cùng của cuộc đời. Ông nói rằng, trước quân thù như thế nào thì giờ cũng phải vượt qua bệnh tật như thế. "Những lúc Đại tướng bị đau, ông không kêu ca, thường nắm tay tôi rất chặt. Tôi biết lúc đó ông rất đau. Ông có một sự kiên trì đáng nể", bác sĩ nói.
Khi có người biếu thuốc, Đại tướng đều hỏi bác sĩ Nhựa là: "Tôi có thể dùng được thuốc này không?". Hoặc khi uống thuốc thấy có viên thuốc khác lạ so với bình thường, Đại tướng để lại cho đến khi hỏi ý kiến của bác sĩ riêng. Hơn nữa, Đại tướng rất tin tưởng vào Viện 108 và không có ý định đi điều trị ở nước ngoài.
![]() |
Đại tướng Võ Nguyên Giáp điều trị tại Bệnh viện 108 tháng 7/2012. Ảnh: QĐND.
|
Nói về tin đồn Đại tướng phải thở oxy một thời gian dài trước khi mất, bác sĩ Nhựa khẳng định, Đại tướng minh mẫn, nói chuyện được cho đến lúc hôn mê ít ngày và sau đó qua đời. "Tôi vẫn nói chuyện hằng ngày với Đại tướng. Nhưng chúng tôi hạn chế cho ông tiếp xúc, trừ những trường hợp đặc biệt", bác sĩ Nhựa nói thêm.
Cũng theo bác sĩ Nhựa, Đại tướng có chế độ sinh hoạt rất khoa học, sống giản dị, hài hòa. Hằng ngày, ông dậy sớm, đi bộ, tập thiền, sau đó ăn sáng và làm việc. Ăn và nghỉ trưa xong, ông thường làm việc tới 16h30. Ông ăn uống giản dị, theo thực đơn của phu nhân nhưng có sự tư vấn của bác sỹ. Ông thích món thịt kho trứng, khi vào Viện 108, thỉnh thoảng ông vẫn dùng món này.
"Đại tướng không ưu tư, suy nghĩ nhiều vào những việc không cần thiết. Những gì cần suy nghĩ, ông suy nghĩ rất thấu đáo sau khi đã nghĩ xong rồi thì bỏ ra khỏi đầu. Tâm hồn ông thanh thản", Đại tá Nguyễn Văn Nhựa nói thêm.
Theo Tiền Phong
Anh hùng Phạm Tuân: "Đại tướng mãi bất tử!"
Đến giờ, tôi vẫn luôn cảm thấy tự hào và vinh dự khi năm 1972, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã gọi tôi- một phi công chiến đấu lên để nghe trình bày trực tiếp về cách đánh B52 chứ không nghe qua báo cáo.
Đó là sự gần gũi, sự chỉ đạo thực tế rất hiếm, chỉ có thể thấy ở một nhân cách cao đẹp như Đại tướng. Với tôi, hình ảnh của ông mãi bất tử...
Nhờ chiến công bắn B52
Tôi may mắn được phục vụ trong lực lượng không quân - một quân chủng mới, được Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm. Đơn vị tôi được các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước, trong đó có Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm khá nhiều, vì đây là một đơn vị mới, đánh với vũ khí hiện đại, đặc biệt lại đánh với không quân của Mỹ.
Cá nhân tôi rất vinh dự khi được tham gia vào giai đoạn rất ác liệt của cuộc kháng chiến là đấu tranh chống phá hoại lần thứ 2 của đế quốc Mỹ năm 1968, 1969 mà đỉnh cao là năm 1972. Hình ảnh vị Đại tướng in đậm sâu sắc trong tất cả anh em chiến sĩ và trong bản thân tôi. Tôi được Đại tướng biết đến qua chiến dịch bắn hạ máy bay B52 vào đêm 27/12/1972.
Ngay sáng sớm ngày 28/12, Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi điện chúc mừng và trên có thông báo với tôi là Đại tướng gửi thư khen. Tôi vui mừng và rất xúc động, bởi sự quan tâm, khen ngợi động viên kịp thời của một vị lãnh đạo với cấp dưới, dù ông bận việc rất nhiều.
Đại tướng lại hỏi: “Cậu có điện cho cấp trên bảo phải bắn gần đúng không?”, tôi giật mình rồi báo cáo: “Thưa Đại tướng, chúng cháu không gọi điện cho nhau được. Cháu chỉ báo với cấp trên là cháu đã nghĩ ra như thế và cháu bắn gần, có lẽ cấp trên truyền đạt lại như vậy”.
Thật bất ngờ, khi tôi kể tỉ mỉ mọi chuyện như thế, Đại tướng đã nghe rất chăm chú và đầy đủ, nắm tất cả các chi tiết dù rất nhỏ. Sau đó, Đại tướng căn dặn: “Địch đã dừng phá hoại ở miền Bắc nhưng không quân tiếp tục phải sẵn sàng, Mỹ đã thua to nhưng phải cảnh giác, tiếp tục đánh và phải đánh thắng”.
Gặp Đại tướng trên đất Nga
Lần thứ 2 tôi gặp Đại tướng cũng rất ấn tượng, đó là ở trên đất Nga. Khi ấy tôi cùng đồng chí Bùi Thanh Liêm được cử sang Liên Xô để huấn luyện và bay vào vũ trụ. Trước giờ bay, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đại diện đoàn Chính phủ Việt Nam sang thăm và dặn dò chúng tôi. Khi tôi đã chào tạm biệt và mặc quần áo của một phi hành gia nghiêm chỉnh, tôi đứng trong phòng chờ nhìn mọi người vẫy tay.
Đại tướng nhìn tôi rồi cũng vẫy tay, sau đó như cảm nhận được sự lưu luyến, tình cảm của tôi và Đại tướng, một bạn Nga đã đến bên tôi và nói nhỏ, anh nên tặng chiếc gương đeo ở tay cho Đại tướng. Đúng là may mắn người bạn Nga đã gợi ý cho tôi, tôi liền tháo ngay chiếc gương và nhờ người đó đưa tặng Đại tướng với tấm lòng và sự chân thành nhất.
Tình cảm yêu quý ngưỡng mộ của tôi dành cho Đại tướng ngày một được nhân lên, trong quá trình tôi và gia đình ở Nga trong những ngày tập luyện để bay vào vũ trụ. Mỗi lần Đại tướng đi công tác, khi dừng ở Mátxcơva, ông đều gọi tôi và gia đình ra tâm sự, cùng dùng bữa.
Đại tướng rất chu đáo và quan tâm, luôn hỏi han công việc tập luyện của tôi như thế nào. Lần nào cũng hỏi rất ân cần, tôi có gì cần không, thiếu thốn gì không... Bên ngoài trận chiến, Đại tướng là một người bình dị, với lối sống giản dị vô cùng. Đại tướng luôn căn dặn chúng tôi: “Chúng ta đã chiến thắng to lớn rồi, phải cố gắng thể hiện được ý chí, quyết tâm nghị lực của người Việt Nam”.
Sau này, khi làm ở cơ quan Bộ Quốc phòng, tôi cũng rất nhiều lần được gặp Đại tướng, đặc biệt là dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành lập cơ quan Bộ Quốc phòng. Lần đó chúng tôi đến thăm và chúc mừng Đại tướng thì thư ký của Đại tướng nhắc chúng tôi chỉ được nói chuyện 5 phút thôi, nhưng khi chúng tôi nói hết 5 phút và định đứng dậy, Đại tướng biết ý bảo: “Các đồng chí cứ ngồi đi”.
Một điều tôi rất khâm phục Đại tướng Võ Nguyên Giáp là ông có trí nhớ tuyệt vời, từ những người cấp dưới vài chục năm qua ông còn nhớ rõ và hỏi thăm cậu A, cậu B giờ ở đâu, làm gì… trong khi lúc ấy ông đã 95 tuổi.
Biết tin ông ra đi, tôi giật mình, thảng thốt. Tôi thực sự buồn đau và vẫn không muốn tin vào sự thật. Đại tướng mất đi là một sự thiệt thòi cho nhân dân, cho đất nước. Riêng tôi rất tự hào vì là người lính trong quân đội do Đại tướng Võ Nguyên Giáp dẫn dắt từ ngày còn trứng nước. Những chiến công của tôi, bắn rơi máy bay B52 hay bay vào vũ trụ đều nhờ có sự động viên, khích lệ của ông.
Nhờ chiến công bắn B52
Tôi may mắn được phục vụ trong lực lượng không quân - một quân chủng mới, được Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm. Đơn vị tôi được các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước, trong đó có Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm khá nhiều, vì đây là một đơn vị mới, đánh với vũ khí hiện đại, đặc biệt lại đánh với không quân của Mỹ.
Cá nhân tôi rất vinh dự khi được tham gia vào giai đoạn rất ác liệt của cuộc kháng chiến là đấu tranh chống phá hoại lần thứ 2 của đế quốc Mỹ năm 1968, 1969 mà đỉnh cao là năm 1972. Hình ảnh vị Đại tướng in đậm sâu sắc trong tất cả anh em chiến sĩ và trong bản thân tôi. Tôi được Đại tướng biết đến qua chiến dịch bắn hạ máy bay B52 vào đêm 27/12/1972.
Ngay sáng sớm ngày 28/12, Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi điện chúc mừng và trên có thông báo với tôi là Đại tướng gửi thư khen. Tôi vui mừng và rất xúc động, bởi sự quan tâm, khen ngợi động viên kịp thời của một vị lãnh đạo với cấp dưới, dù ông bận việc rất nhiều.

Trung tướng Phạm Tuân tặng hoa Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong dịp đoàn đại biểu Tổng cục Công nghiệp quốc phòng thăm Đại tướng tháng 5/2005.
Tôi vẫn còn nhớ kỷ niệm sau đó ít lâu, Đại tướng lên Trung đoàn chúng tôi làm việc và ông gọi tôi lên nói chuyện, yêu cầu tôi kể cách đánh B52. Đại tướng hỏi tôi từng câu một về việc đánh như thế nào, tôi kể hết, ở dưới hô 3 lần khẩu lệnh bắn, lần thứ nhất bảo bắn, tôi bảo đợi một chút, lần hai cũng vậy, sau lần 3 tôi mới bắn...Đại tướng lại hỏi: “Cậu có điện cho cấp trên bảo phải bắn gần đúng không?”, tôi giật mình rồi báo cáo: “Thưa Đại tướng, chúng cháu không gọi điện cho nhau được. Cháu chỉ báo với cấp trên là cháu đã nghĩ ra như thế và cháu bắn gần, có lẽ cấp trên truyền đạt lại như vậy”.
Thật bất ngờ, khi tôi kể tỉ mỉ mọi chuyện như thế, Đại tướng đã nghe rất chăm chú và đầy đủ, nắm tất cả các chi tiết dù rất nhỏ. Sau đó, Đại tướng căn dặn: “Địch đã dừng phá hoại ở miền Bắc nhưng không quân tiếp tục phải sẵn sàng, Mỹ đã thua to nhưng phải cảnh giác, tiếp tục đánh và phải đánh thắng”.
Gặp Đại tướng trên đất Nga
Lần thứ 2 tôi gặp Đại tướng cũng rất ấn tượng, đó là ở trên đất Nga. Khi ấy tôi cùng đồng chí Bùi Thanh Liêm được cử sang Liên Xô để huấn luyện và bay vào vũ trụ. Trước giờ bay, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đại diện đoàn Chính phủ Việt Nam sang thăm và dặn dò chúng tôi. Khi tôi đã chào tạm biệt và mặc quần áo của một phi hành gia nghiêm chỉnh, tôi đứng trong phòng chờ nhìn mọi người vẫy tay.
Đại tướng nhìn tôi rồi cũng vẫy tay, sau đó như cảm nhận được sự lưu luyến, tình cảm của tôi và Đại tướng, một bạn Nga đã đến bên tôi và nói nhỏ, anh nên tặng chiếc gương đeo ở tay cho Đại tướng. Đúng là may mắn người bạn Nga đã gợi ý cho tôi, tôi liền tháo ngay chiếc gương và nhờ người đó đưa tặng Đại tướng với tấm lòng và sự chân thành nhất.
| Trung tướng Phạm Tuân nói: Đại tướng Võ Nguyên Giáp là vị tướng đã tiếp xúc với rất nhiều tướng lĩnh, quan chức không phải chỉ khối xã hội chủ nghĩa mà cả phe tư bản, ông là người am hiểu sâu sắc và cũng tạo được niềm tin cho cấp dưới qua hình ảnh của mình. Cũng vì thế mà những gì Đại tướng nói, Đại tướng căn dặn, những người lính chúng tôi luôn lắng nghe và thực hiện... |
Đại tướng rất chu đáo và quan tâm, luôn hỏi han công việc tập luyện của tôi như thế nào. Lần nào cũng hỏi rất ân cần, tôi có gì cần không, thiếu thốn gì không... Bên ngoài trận chiến, Đại tướng là một người bình dị, với lối sống giản dị vô cùng. Đại tướng luôn căn dặn chúng tôi: “Chúng ta đã chiến thắng to lớn rồi, phải cố gắng thể hiện được ý chí, quyết tâm nghị lực của người Việt Nam”.
Sau này, khi làm ở cơ quan Bộ Quốc phòng, tôi cũng rất nhiều lần được gặp Đại tướng, đặc biệt là dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành lập cơ quan Bộ Quốc phòng. Lần đó chúng tôi đến thăm và chúc mừng Đại tướng thì thư ký của Đại tướng nhắc chúng tôi chỉ được nói chuyện 5 phút thôi, nhưng khi chúng tôi nói hết 5 phút và định đứng dậy, Đại tướng biết ý bảo: “Các đồng chí cứ ngồi đi”.
Một điều tôi rất khâm phục Đại tướng Võ Nguyên Giáp là ông có trí nhớ tuyệt vời, từ những người cấp dưới vài chục năm qua ông còn nhớ rõ và hỏi thăm cậu A, cậu B giờ ở đâu, làm gì… trong khi lúc ấy ông đã 95 tuổi.
Biết tin ông ra đi, tôi giật mình, thảng thốt. Tôi thực sự buồn đau và vẫn không muốn tin vào sự thật. Đại tướng mất đi là một sự thiệt thòi cho nhân dân, cho đất nước. Riêng tôi rất tự hào vì là người lính trong quân đội do Đại tướng Võ Nguyên Giáp dẫn dắt từ ngày còn trứng nước. Những chiến công của tôi, bắn rơi máy bay B52 hay bay vào vũ trụ đều nhờ có sự động viên, khích lệ của ông.
Anh hùng LLVTND, Trung tướng Phạm Tuân
| Tổng thống Uruguay José Mujica: Sự nghiệp của Đại tướng sẽ sống mãi Trong bức điện gửi Chủ tịch nước Trương Tấn Sang được Bộ Ngoại giao Uruguay công bố ngày 6/10, Tổng thống Uruguay José Mujica khẳng định Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người thúc đẩy nền độc lập của Việt Nam, một chiến lược gia kiệt xuất và là người tạo nguồn cảm hứng cho tự do trên toàn thế giới. Nhà lãnh đạo Uruguay Mujica nêu rõ nỗi đau trước sự ra đi của Đại tướng không làm giảm sự tin tưởng chắc chắn của ông rằng sự nghiệp của Đại tướng sẽ tiếp tục sống mãi và trên thực tế đã trở thành một trong những di sản lớn nhất mà Đại tướng để lại cho toàn nhân loại. Thượng tướng Khiupenhen Anatoli Ivanovich (Nga): Niềm tự hào của dân tộc Việt Nam Chúng tôi thực sự cảm thấy rất thú vị và hiểu rằng làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu, có công rất lớn của vị Tư lệnh, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Võ Nguyên Giáp. Đại tướng Võ Nguyên Giáp xứng đáng là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Vai trò của ông là rất lớn. Có thể coi ông là cánh tay phải của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc xây dựng lực lượng Bộ đội Cụ Hồ - lực lượng mà sau đó đã giành được chiến thắng lẫy lừng trước người Pháp trong trận chiến Điện Biên Phủ. Có thể xem chiến thắng Điện Biên Phủ giống như trận Stalingrad của Việt Nam. PGS - TS Lê Văn Truyền (nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế):Tấm gương lớn về nhân cách người lãnh đạo Tôi đã 2 lần được gặp Đại tướng. Lần khiến tôi ấn tượng mãi là thời gian tôi dạy ở Trường ĐH Dược, khi đó Đại tướng phụ trách mảng khoa học kỹ thuật, và Bộ Đại học khi đó có cuộc 3 ngày thảo luận về phương hướng phát triển đại học sau năm 1975. Đại tướng là người chủ trì cuộc hội thảo đó, ông đứng và chạy đi, chạy lại liên tục để gặp gỡ, được nghe và trực tiếp nói chuyện với những người phát biểu. Điều đó khiến tôi ấn tượng vô cùng.
TTXVN - Thanh Hà (ghi)
|
Theo Huy Hoàng (Dân Việt)
Đại tướng Võ Nguyên Giáp "về" Quảng Bình bằng máy bay
Lễ an táng, đưa thi hài Đại tướng Võ Nguyên Giáp về tỉnh Quảng Bình, Bộ Quốc phòng quyết định dùng máy bay
Sáng nay, 7/10, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Đại tướng Phùng Quang Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Quân ủy Trung ương đã họp, nghe lãnh đạo, chỉ huy một số đơn vị báo cáo công tác chuẩn bị và triển khai toàn diện các nhiệm vụ tổ chức Lễ viếng, Lễ truy điệu, Lễ an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp theo sự phân công của Ban Tổ chức lễ tang.

Chuyển thi hài Đại tướng Võ Nguyên Giáp về Quảng Bình bằng ô tô hay máy bay?
Trước khi tiến hành thảo luận các nội dung theo chương trình hội nghị; các đại biểu đã dành phút mặc niệm bày tỏ lòng thương tiếc, tưởng nhớ và biết ơn Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Quân ủy Trung ương đã nghe lãnh đạo, chỉ huy một số cơ quan, đơn vị báo cáo kết quả triển khai các nhiệm vụ được Thủ trưởng Bộ Quốc phòng giao; đồng thời các đại biểu thảo luận, cho ý kiến vào một số vấn đề cụ thể nhằm chuẩn bị đầy đủ nhất, chu đáo nhất việc tổ chức tang lễ Đại tướng Võ Nguyên Giáp diễn ra trong hai ngày 12 và 13/10 ở cả Hà Nội và Quảng Bình.
Theo nguồn tin của Chất lượng Việt Nam, hiện nay, gia đình Đại tướng và BCH, Bộ Chính trị quyết định dùng phương án đưa thi hài Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ Hà Nội về Quảng Bình bằng máy bay.
Bộ trưởng Phùng Quang Thanh yêu cầu lãnh đạo, chỉ huy từng cơ quan, đơn vị phát động phong trào học tập, noi gương Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nỗ lực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thử thách hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ được an táng ở Vũng Chùa - Đảo Yến
Ngày 6.10, theo thông tin từ người thân trong dòng họ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khu vực Vũng Chùa - Đảo Yến (xã Quảng Đông, H.Quảng Trạch, Quảng Bình) được gia đình chọn làm nơi an táng cho Đại tướng.
![]() Bà Võ Thị Hoa, một người trong họ hàng với đại tướng, khóc nức nở khi đến thắp hương tại nhà lưu niệm ![]() Học sinh Trường dân tộc nội trú Lệ Thủy đến viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp |
Sáng 6.10, từng dòng người lại nối chân nhau đến nhà lưu niệm tại làng An Xá, xã Lộc Thủy, H.Lệ Thủy để thắp hương viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đặc biệt, rất nhiều học sinh phổ thông các trường trên địa bàn đã chủ động rủ nhau đến viếng.
|
Thanh Niên Online cũng đã gặp, trò chuyện với vợ chồng ông bà Dương Công Toán và Bùi Thị Dậu ở xã Tân Thủy, H.Lệ Thủy.
Trong ký ức của bà Dậu, năm 1987, bà đã may mắn gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp. “Khi đến thăm Công ty Thương nghiệp Lệ Thủy, đại tướng đã bảo tôi dẫn ông đến cửa hàng Tuy Lộc để mua ít đồ dùng. Ra cửa hàng, đại tướng mua 2 m vải. Ngay lúc đó, nhiều người đã chụp ảnh ghi lại khoảnh khắc đời thường của đại tướng”, bà Dậu nhớ lại.
Nhờ vậy bà Dậu cũng có mặt trong các bức ảnh ấy. Và bà xem đó như là kỷ vật thiêng liêng, vô giá. Mấy chục năm qua, bà vẫn giữ bức ảnh ấy bên mình. Về thắp hương cho đại tướng, bà Dậu cũng mang theo bức ảnh.
Cựu chiến binh Nguyễn Thanh Hoành (ở P.Bắc Nghĩa, TP.Đồng Hới) đã đến nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp thật sớm. Ông chạy xe máy một mình dù tuổi cao sức yếu.
Ông Hoành cầm theo tấm ảnh chụp Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm tiểu đoàn 33 Công binh anh hùng, thuộc Binh trạm 14, Đoàn 559, Bộ đội Trường Sơn. Ngoài ra còn có tờ photocopy mặt quyển sách Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam (do đại tướng chủ biên), trên đó có chữ đề tặng của đại tướng.
Ai cũng muốn giữ thật chặt một kỷ vật, một kỷ niệm nào đó về đại tướng, trong giờ phút đau buồn...
![]() Bức ảnh lưu lại hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm và mua 2 m vải tại Cửa hàng thương nghiệp Tuy Lộc mà bà Dậu lưu giữ |
![]() Ông Hoành với những kỷ vật về Đại tướng Võ Nguyên Giáp |
![]() Học sinh Trường dân tộc nội trú Lệ Thủy đến viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp |
Nghẹn ngào lời nhắn của cháu nội Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Sau khi người ông đáng kính - Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời, hai người cháu trai của ông đã có những chia sẻ xúc động trên trang cá nhân.
Chàng trai Võ Thành Trung, sinh năm 1991 là con trai của ông Võ Hồng Nam, con trai út của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
![]() |
| Bức ảnh xúc động của Thành Trung và ông nội - Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Ảnh: Duy Anh) |
Khi nghe tin ông nội qua đời, Thành Trung đã không nén được xúc động và chia sẻ.
"Thức trắng đêm,
Ông ơi sao tim con nghẹn lại.
Một ngày mùa đông năm 1996, vừa tiếp khách xong, ông gọi con lại khi thấy con chơi ngoài vườn. "Thơm ông nào" - ông kéo con lại gần. Chắc con cũng sẽ không bao giờ nhớ được khoảnh khắc này với trí nhớ không hề tốt của con sau 17 năm.
May mắn vào lúc này có một bác trong đoàn khách đã dùng ống kính tele ghi lại. Đôi khi những khoảnh khắc đẹp nhất cuộc đời mỗi người được ghi lại bởi một người lạ, thương ông, nhớ ông. Cám ơn bác đã chụp tấm hình này."
Những cảm xúc chân thành của Thành Trung sau đó đã nhận được rất nhiều những lời chia sẻ từ bạn bè, người thân.
![]() |
| Đại tướng Võ Nguyên Giáp và những hình ảnh giản dị bên cháu trai |
Được biết, bộ ảnh này có rất nhiều tấm hình do nhiếp ảnh gia Duy Anh nhanh tay ghi lại trong một lần đến chơi nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Những hình ảnh giản dị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp hạnh phúc bên cháu trai đã khiến nhiều người xem xúc động.
Nhiếp ảnh gia Duy Anh, người chụp bức ảnh này đã từng chia sẻ: "Hướng ống kính chen qua một rèm lá cây, tôi ghi lại được khoảnh khắc suy tư của ông trong một phút xuất thần… Bỗng dưng Đại tướng cười! Mừng quá, tôi định bước ra thì chợt thấy một bé trai chừng bốn tuổi đạp xe chạy tới… Thì ra ông cười với cháu, rồi ông cầm cuốn sách và xuống vườn nhà. May mắn đã đến với tôi khi ông cười thật hồn nhiên vui đùa với đứa cháu trai. Một khoảnh khắc có lẽ khó có thể tìm lại được, để có được ảnh một vị tướng trong vai một nguời ông tuổi ngoài tám mươi".
![]() |
| Võ Thành Trung nghẹn ngà chia sẻ: "Ông ơi sao tim con nghẹn lại" |
Cũng có cùng tâm trạng nghẹn ngào xúc động, Võ Hoài Nam (anh trai của Võ Thành Trung) dành lời cảm ơn đến sự quan tâm của mọi người: "Xin cảm ơn tất cả mọi người về những lời nhắn gửi và tình cảm dành cho ông mình, những lời động viên cho gia đình và Nam! Đối với mình, thời gian như ngừng lại và thực sự chỉ biết là nhớ ông rất nhiều...".
Báo chí Trung Quốc viết về Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Ngay sau khi thông tin Đại tướng Võ Nguyễn Giáp qua đời được truyền đi khắp thế giới, hàng loạt tờ báo lớn ở Trung Quốc đã có các bài viết bày tỏ sự trân trọng vị danh tướng rất được yêu mến, kính trọng ở Việt Nam cũng như trên thế giới.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên lễ đài tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, ngày 1/1/1955. (Nguồn: TTXVN).
Nhân dân nhật báo viết "Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà lãnh đạo quân sự quan trọng trong chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ của Việt Nam đã qua đời, hưởng thọ 102 tuổi. Dù không khởi nghiệp từ quân nhân, nhưng vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đã nhiều lần chỉ huy tác chiến thắng lợi, trong đó có chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu."
Trong hai ngày nay, mạng Tân Hoa cũng liên tục đưa tin về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ca ngợi ông là vị anh hùng, là một huyền thoại ở Việt Nam, là người sáng lập ra quân đội nhân dân Việt Nam, đánh bại hai cường quốc quân sự trên thế giới. Mạng tin cũng đăng tải các ảnh tư liệu về Đại tướng - chân dung của Đại tướng, ảnh ông và Chủ tịch Hồ Chí Minh những lần chỉ huy tác chiến, ảnh trên trang bìa tạp chí Thời đại của Mỹ, tiếp Chủ tịch Cuba Fidel Cartro và cố Tổng thống Venezuela Hugo Chavez tại nhà riêng ở Hà Nội.
Trang quân sự của mạng Hoàn Cầu nêu bốn điểm nổi bật về Đại tướng Võ Nguyên Giáp: ông là một trong những nhà sáng lập của quân đội Việt Nam; trực tiếp tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chỉ huy hàng loạt chiến dịch chống Pháp, đặc biệt là chiến dịch Điện Biên Phủ, dư luận phương Tây mệnh danh ông là “Hùm Xám Điện Biên”, và vào tháng 3/1972 Đại tướng Võ Nguyên Giáp phát động cuộc tấn công “lễ Phục sinh” với quy mô lớn, khiến Mỹ bắt đầu quyết định thoát khỏi cuộc chiến tại Việt Nam; là người bạn tốt của người dân Trung Quốc, có công lớn trong việc bình thường hóa quan hệ Việt Nam-Trung Quốc; tạp chí Thời đại của Mỹ từng 3 lần đăng ảnh ông trên trang bìa, ông là nhân vật được tôn kính chỉ sau Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Việt Nam.
Không đầy 12 giờ đồng hồ sau khi thông tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời được truyền đi khắp thế giới, mạng Phượng Hoàng đã mở trang riêng tập hợp hàng chục bài viết và tư liệu liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của ông.
Đài truyền hình trung ương CCTV đưa tin vào lúc 7 giờ 42 phút ngày 5/10, các đài truyền hình khác cũng đã đưa tin và phát lại những thước phim về Đại tướng và gia đình ở nhà riêng.
Trong số ra ngày 6/10, tờ Thương báo ở Hong Kong đã dành 2/3 trang thời sự quốc tế đăng bài viết về Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Với tiêu đề “Danh tướng chống Pháp, chống Mỹ của Việt Nam Võ Nguyên Giáp, người mà kẻ địch cũng phải kính trọng đã từ trần, hưởng thọ 102 tuổi,” bài báo viết rằng trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp từ năm 1945 tới năm 1954, với cương vị Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông Võ Nguyên Giáp đã chỉ huy triển khai hàng loạt chiến dịch chống Pháp. Đặc biệt sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, danh tiếng của ông trở nên lẫy lừng. Sau đó, trong thời gian kháng chiến chống Mỹ, tạp chí “Thời đại” đã ba lần đăng ảnh ông Võ Nguyên Giáp trên trang bìa (tháng 1/1966, tháng 2/1968 và tháng 5/1972).
Trong số tháng 5/1972, tạp chí Thời đại dẫn đánh giá của người Pháp, gọi ông Võ Nguyên Giáp là “núi lửa phủ tuyết trắng”, miêu tả ông là một kỳ tài quân sự, bên ngoài phẳng lặng nhưng nội tâm sục sôi.
Tờ báo dẫn lời Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia nhận định Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "nhân vật anh hùng huyền thoại của Việt Nam."
Tờ Minh báo cùng ngày đưa tin "Vị anh hùng độc lập được tôn kính ở Việt Nam, ông Võ Nguyên Giáp đã từ trần, hưởng thọ 102 tuổi." Tờ báo nêu rõ ông Võ Nguyên Giáp từng lãnh đạo quân đội Việt Nam đánh bại quân đội Pháp và quân đội Mỹ. Các nhà lịch sử đã đặt ông ở vị trí ngang với các danh tướng như Montgomery (Anh), Rommel (Đức) và MacArthur (Mỹ)...
Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng số ra ngày 4/10 đã dành hơn nửa trang “châu Á” để đăng bài và ảnh về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, gồm ảnh thành lập Đội Việt Nam Tuyên tuyền Giải phóng quân năm 1944, ảnh với Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1950, gặp Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông năm 1959, gặp cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara năm 1997 và gặp gỡ phụ nữ dân tộc thiểu số ở Điện Biên Phủ năm 2004.
Trong khi đó, hãng thông tấn Nhà nước và các báo lớn của Algeria ngày 5/10 đều trích đăng thông cáo của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam về việc Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần, đăng ảnh và đưa đậm tin ca ngợi những công lao của Đại tướng đối với dân tộc Việt Nam, lịch sử quân sự thế giới và độc lập của các dân tộc.
Hãng thông tấn quốc gia Algeria (APS) ca ngợi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "vị tướng huyền thoại", người "anh hùng của dân tộc Việt Nam." Trong con mắt của giới báo chí Algeria, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "kiến trúc sư thắng lợi của Việt Nam" trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ (báo Liberté), "người anh hùng của nền độc lập Việt Nam và chiến lược gia trận Điện Biên Phủ" (El Watan), người khiến quân Pháp "thua đậm" ở Điện Biên Phủ (El Moudjahid), một "chiến lược gia quân sự ngoại hạng" (L'Expression), "một trong những chiến lược gia quân sự quan trọng nhất trong lịch sử mà các tướng Pháp và Mỹ cũng phải thừa nhận" (Liberté).
Dư luận Algeria coi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "một người bạn lớn của nhân dân Algeria" (theo APS), người đã "làm rạng danh cuộc đấu tranh của các dân tộc chống thực dân và ách thống trị của nước ngoài" (L'Expression), "đi vào lịch sử quân sự và các công trình nghiên cứu quân sự và chiến lược của thế giới (Le Temps d'Algérie) và là người "được tất cả nể trọng, kể cả các địch thủ của ông" (Horizons).
"Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những gương mặt chính trị vĩ đại cuối cùng của thế kỷ 20. Cha đẻ của nền độc lập cùng với Hồ Chí Minh, vị anh hùng của chiến dịch Điện Biên Phủ, Bộ trưởng Quốc phòng thời chiến tranh, ông là vị tướng duy nhất có thể tự hào cùng lúc chiến thắng quân đội Pháp và Mỹ." Tác giả Philippe Paquet đã viết như vậy trong bài báo đăng trên tờ La Libre (Tự do) của Bỉ số ra ngày 5/10 sau khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời.
Trong bài báo, tác giả điểm lại những nét chính trong cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Là học sinh trường trung học Pháp Albert Sarraut, sau đó là sinh viên Đại học Đông Dương, ông rất giỏi tiếng Pháp nhưng sớm bộc lộ lòng căm ghét chủ nghĩa thực dân. Sau khi gia nhập Đảng Cộng sản và được cử sang Trung Quốc học tập, ông trở về nước và thể hiện sự tự tin và sắc bén trong các cuộc đàm phán với Tướng Salan.
Nhà báo Philippe Paquet nhấn mạnh: "Mọi người đều biết chính trong lòng chảo Điện Biên Phủ, số phận của Pháp ở Đông Dương đã bị quyết định vào tháng 5 năm 1954." Tác giả cũng khẳng định "chính tướng Giáp là người lật đổ chế độ ngụy quyền Nam Việt Nam do Mỹ bảo trợ để thống nhất đất nước."
Kết luận bài báo, tác giả miêu tả: "Dù bận rộn nhưng Tướng Giáp luôn dành thời gian trả lời phỏng vấn báo chí và ông luôn thể hiện là một người khiêm tốn, giản dị, thậm chí rất bình thường. Vì thế ông đã đi vào lòng dân, đúng như hàng loạt điện chia buồn đăng tải dày đặc trên các mạng xã hội sau khi thông tin ông từ trần được công bố".
Theo TTXVN
Chuyện về nụ cười Bác Hồ tặng Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Vốn có vẻ mặt nghiêm nghị, khiến một số người mới gặp phải e ngại, nhưng nhờ một câu nói của Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thay đổi khi luôn nở nụ cười trên môi.
Người Anh cả của Lực lượng Vũ trang Việt Nam, Đại tướng đầu tiên, Tổng tư lệnh tối cao Quân đội nhân dân Việt Nam Võ Nguyên Giáp qua đời ngày 4/10 để lại niềm tiếc thương vô hạn cho nhân dân Việt Nam và bạn bè yêu hòa bình trên thế giới.
Đi qua hai cuộc trường kỳ kháng chiến của dân tộc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một trong những biểu tượng quân sự lỗi lạc, biểu tượng cho tình yêu hòa bình đã để lại cho thế hệ ngày hôm nay một gia tài chiến lược quân sự đồ sộ, tài tình, với lòng nhân ái và yêu thương con người vô bờ bến.
Được sự đồng ý của gia đình nhà văn Hữu Mai, Báo Điện tử VTC News xin trân trọng giới thiệu đến độc giả một số trích đoạn của tác phẩm ‘Không phải huyền thoại’ - cuốn sách lịch sử đầu tiên về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp và cao trào chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành.
‘Không phải huyền thoại là cuốn sách lịch sử đầu tiên về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp và cao trào chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Người đọc từng biết đến hình ảnh vị Đại tướng tổng tư lệnh qua những văn bản lịch sử, những hồi ký và những thước phim tư liệu.
Song phải đến Không phải huyền thoại, chân dung của ông mới hiện lên như một nhân vật văn học trọn vẹn, với những ưu tư và trách nhiệm của một con người được lịch sử chọn.
Câu trả lời vì sao Việt nam thắng trận Điện Biên Phủ rút cục đã có câu trả lời, nhưng điều khiến Không phải huyền thoại vượt ra khỏi khuôn khổ biên niên sử bình thường ở chỗ còn lột tả được khía cạnh khắc nghiệt của chiến tranh. Khốc liệt ở chiến hào, quyết liệt ở trên những căn hầm sở chỉ huy và không khoan nhượng ở bàn nghị sự quốc tế.
Số phận của một xu thế chính trị rơi vào những thời điểm quyết định, và người cầm quân phải thỏa mãn được đáp số kép: phương án đúng và thời điểm đúng.
Phía sau những chiến thắng vẻ vang là những tâm sự gì, Hữu Mai đã tìm được câu trả lời đầy sức nặng qua hình tượng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người được đài CNN nhận định là ‘một trong số những hình tượng quan trọng nhất trong thời kỳ đầu lịch sử nước Việt Nam cộng sản.’ – Lời Nhà xuất bản
Một phác thảo chân dung
Một người dáng vẻ rất giản dị. Một bộ mặt cởi mở. Còn hơn một người anh hùng. Tướng Giáp. Ông thuộc dòng những chiến sỹ mà người ta sẽ kể những chiến công từ thế hệ này qua thế hệ khác. - Trích xã luận của tờ El moudjahd, xuất bản tại Alger ngày 4/1/1976.
Nụ cười Bác tặng Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Một tối mùa đông năm 1970, theo triệu tập của Văn phòng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tôi tới làm việc tại nhà riêng.
Sáu năm trước đó, đầu tháng 4 năm 1964, tôi là một nhà văn quân đội được Tổng cục Chính trị cử tới giúp Đại tướng ghi lại một vài kỷ niệm về Điện Biên Phủ để in vào cuốn hồi ức được xuất bản nhân dịp kỷ niệm mười năm chiến thắng lịch sử.
Chẳng cần nói tôi đã hồi hộp như thế nào khi lần đầu được trực tiếp gặp đồng chí Tổng tư lệnh, ước mơ của không ít những nhà văn viết về chiến tranh. Tôi chỉ có một tháng để viết khoảng một trăm trang in. Công việc hoàn thành đã mang lại cho tôi may mắn được tiếp tục làm việc với Đại tướng một thời gian dài.
Người chiến sỹ cảnh vệ đưa tôi vào phòng khách. Đồng chí Chánh văn phòng không có mặt. Tôi biết đây không phải là buổi làm việc chính thức. Trong lúc ngồi đợi, tôi băn khoăn không hiểu Đại tướng gọi tới vì việc gì.
Anh Văn từ phòng trong đi ra. Anh vẫn mặc quân phục. Nụ cười tươi làm bộ mặt anh sáng rỡ. Tôi nhìn thấy anh cười lần đầu trong cuộc duyệt binh của tự vệ thành tại nhà đấu xảo Hà Nội năm 1946.
Nụ cười này là của Bác tặng cho anh. Anh Văn vốn có vẻ mặt nghiêm nghị, khiến một số người mới gặp phải e ngại. Anh đã kể với tôi, sau ngày Cách mạng tháng Tám thành công năm 1945, anh làm việc ở Bắc Bộ Phủ, một hôm Bác nhìn anh, rồi hỏi:
- Sao chú Văn lúc nào cũng có vẻ mặt như đang giận ai ?
Từ đó anh hay cười. Nụ cười góp phần cho những buổi làm việc rất có hiệu suất.
Tôi đứng lên chào, rồi hỏi:
- Thưa anh, anh mới ở trong Thành về.
Anh nói :
- Có một vài việc phải giải quyết gấp, ngày mai tôi đi Liên Xô...
Tôi hơi bị bất ngờ. Vì mỗi lần thủ trưởng Bộ ra nước ngoài đều có một thời gian chuẩn bị, gần đây không thấy ai nói chuyện này.
Anh nói tiếp :
- Hôm vừa rồi, Quân y viện 108 phát hiện ở hàm tôi có một cái nhân. Điện hỏi ý kiến Liên Xô, bạn bảo cần sang ngay.
Tôi bàng hoàng. Nếu có chuyện không may đến với anh giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra quyết liệt...! Với cán bộ, chiến sỹ trong toàn quân, Tổng tư lệnh chính là linh hồn của quân đội.
Chị Bích Hà cũng ở phòng trong đi ra. Khác với mọi lần, đôi mắt chị lộ vẻ ưu tư . Tôi hỏi chị :
- Chị cũng đi với anh ?
Chị nhè nhẹ gật đầu.
Người phục vụ đưa ra ba bát chè sen nhỏ. Anh Văn chỉ ăn hết nửa bát. Chị Hà im lặng cầm bát chè của anh ăn tiếp. Anh Văn không nói gì về công việc. Tôi biết cuộc gặp không kéo dài, anh chị còn phải chuẩn bị cho chuyến đi ngày mai.
Khi tôi sắp ra về, anh Văn chỉ vào miệng:
- Ở vị trí này, thường là rất nhanh. Nếu qua kiểm tra ở Liên Xô, đúng là có chuyện..., tôi sẽ bàn với anh làm gấp một đôi việc.
Tôi biết anh có điều muốn nhắn gửi lại cho mai sau.
Anh chìa tay cho tôi khi chia tay. Tôi lo lắng nắm tay anh:
- Cầu mong là sẽ không có chuyện gì...
Anh mỉm cười, nụ cười lúc nào cũng tươi, như để an ủi tôi.
Nhưng rồi chỉ vài tuần sau, anh đã trở về. Anh cho biết khi máy bay mới tới Tasken, địa đầu Liên Xô, một đoàn bác sỹ của bạn đã tới đón tại phi trường.
Đồng chí trưởng đoàn chăm chú ngắm nhìn anh, rồi nhận xét: ‘Với thần sắc của Đại tướng, tôi cam đoan là không có chuyện đó’. Và qua kiểm tra rất kỹ lưỡng, đúng là không có chuyện gì.
Chuyện này qua đi, không ai chú ý. Riêng tôi cứ nhớ mãi. Đây là lần đầu, tôi trực tiếp chứng kiến anh đối mặt với một ‘tai biến’ (cũng may, đó chỉ là sự lầm lẫn).
Sao một con người có thể thanh thản đến như vậy ? Và sau này, tôi có dịp chứng kiến thái độ của anh trước những thử thách trong chiến tranh, trong cuộc sống, có trường hợp vượt quá sức chịu đựng của con người, anh đều có một thái độ cực kỳ bình thản. Nhưng, như lời anh nói: ‘Sau lúc đó, thì tôi mệt'. Cái mệt chỉ đến sau với anh.
Đây là một đức tính rất lạ ở anh. Đức tính góp phần giúp anh vượt khó trong cuộc hành trình xuyên thế kỷ.
…
‘Dĩ công vi thượng’
Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tám năm 1941 tại Cao Bằng, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, quyết định thành lập Mặt trận việt Minh chuẩn bị vũ trang khởi nghĩa giành chính quyền.
Võ Nguyên Giáp được Bác trao nhiệm vụ đi xây dựng cơ sở cách mạng, thành lập những hội cứu quốc ở Cao Bằng.
Những đồng chí ở địa phương rất thương anh cán bộ nước da mỏng như da con gái, đôi chân trần chưa có một vết chai, lội suối sâu giá buốt, trèo núi đá tai mèo nhọn sắc, và họ ngại ngùng trong những đêm đông lạnh cùng đặp chung với anh chiếc chăn sui.
Anh học tiếng Tày, tiếng Mán, tiếng Mông, dịch ‘Việt Minh ngũ tự kinh’ (chương trình Việt Minh bằng thơ năm chữ) thành tiếng địa phương để đồng bào vừa cán bông, giã gạo vừa hát.
Những nơi anh tới, phong trào phát triển rất nhanh. Địch phản ứng quyết liệt. Có lần anh đang công tác tại bản Nà Dú thì địch tới cản quét truy lùng cán bộ cách mạng.
Bác cử người đến bảo anh trở về căn cứ. Anh đề nghị Bác cho ở lại cùng đồng bào chèo chống qua cơn nước lửa. Rồi Bác trao nhiệm vụ cho anh mở con đường Nam tiến qua vùng địch chiếm, bắt liên lạc với miền xuôi, trước hết là hai tỉnh Thái Nguyên và Tuyên Quang.
Anh đã hoàn thành tốt nhiệm vụ khó khăn này. Một lần, anh Phạm Văn Đồng ở lại với Bác tại khu căn cứ, kể lại với anh: ‘Bác nói: Chú Văn công tác rất tốt’.
Năm 1942, Bác ra nước ngoài gặp Đảng Cộng sản Trung Quốc, trên đường đi bị Quốc dân đảng vu cho là Hán gian, bắt giam một thời gian dài.
Tại Cao – Bắc – Lạng, phong trào cách mạng phát triển rất sôi nổi, rộng khắp. Địch lo sợ, tiến hành khủng bố trắng. Liên tỉnh ủy Cao – Bắc – Lạng quyết định khởi nghĩa để bảo vệ phong trào.
Tháng 9/1944, chỉ còn chờ qua mùa gặt, đồng bào thu hoạch thóc lúa xong, thì cuộc khởi nghĩa sẽ bắt đầu. Giữa lúc đó, có tin Bác thoát khỏi ngục tù Quốc dân đảng trở về. Đồng chí Vũ Anh và anh Văn lên Pác Pó gặp Bác.
Đồng chí Vũ Anh báo cáo với Bác về tình hình Cao – Bắc – Lạng và quyết định của Liên tỉnh ủy muốn tiến hành khởi nghĩa. Bác cân nhắc rồi nói là điều kiện tổng khởi nghĩa chưa chín muồi.
Nếu bây giờ khởi nghĩa đơn độc nổi lên ở Cao – Bắc – Lạng nhất định kẻ địch sẽ tập trung lực lượng đàn áp.Hiện nay không thể tiếp tục đấu tranh theo phương thức hòa bình mà phải từ hình thức chính trị tiến lên quân sự. Chính trị còn trọng hơn quân sự.
Ta sẽ lập đội quân giải phóng, lúc đầu chỉ cần tổ chức một lực lượng nhỏ. Dùng hình thức vũ trang gây ảnh hưởng cách mạng sâu rộng trong quần chúng, sau đó mở rộng, phát triển dần lên.
Theo lời anh kể lại, anh hoàn toàn bất ngờ khi được Bác hỏi:
- Việc này anh trao cho chú Văn. Chú Văn có làm được không?
Anh trả lời ngay:
- Thưa Bác, có thể được.
Sự thay đổi này cũng dễ hiểu. Từ sau khi có Nghị quyết 8 của Trung ương, suốt bốn năm qua, anh đã trực tiếp tham gia công cuộc chuẩn bị tổng khởi nghĩa ở Cao - Bắc – Lạng, và đã được thực tế rèn luyện, đấu tranh võ trang là phần quan trọng trong chương trình chuẩn bị khởi nghĩa mà mọi người đã từ lâu chuẩn bị.
Bác hỏi tiếp:
- Mình còn yếu, địch mạnh, nhưng nhất định không để địch tiêu diệt mình như thế có được không?
- Thưa Bác, nhất định kẻ địch không thể tiêu diệt ta được.
Anh đã nghĩ đến lực lượng cách mạng bị địch khủng bố rất gắt gao những năm qua vẫn tồn tại thì đội quân cách mạng đầu tiên sẽ không thể bị chúng tiêu diệt.
Bác đặt tên đội quân chủ lực đầu tiên là Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
Võ Nguyên Giáp được trao nhiệm vụ đơn giản như vậy. Lúc này, anh cũng chưa hiểu hết những kỳ vọng Bác đặt vào đội quân nhỏ bé này.
Đêm hôm đó, anh ở lại với Bác tại hang Pác Pó. Hai người trao đổi tới khuya về đội quân sắp ra đời. Câu chuyện rất hào hứng khi bàn về tiền đồ của đội quân.
Bác vẫn trầm ngâm rồi nói: Người làm cách mạng phải ‘dĩ công vi thượng’ (đặt lợi ích chung lên trên hết). Sau này, Đại tướng Võ Nguyên Giáp thường nói: ‘Dĩ công vi thượng, suốt đời vì nước vì dân, không mảy may có chút suy nghĩ nào khác, là đạo đức cao cả nhất của người cách mạng. Tôi nhớ mãi câu này của Bác và phấn đấu suốt đời để làm theo’
Còn nữa…
Đi qua hai cuộc trường kỳ kháng chiến của dân tộc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một trong những biểu tượng quân sự lỗi lạc, biểu tượng cho tình yêu hòa bình đã để lại cho thế hệ ngày hôm nay một gia tài chiến lược quân sự đồ sộ, tài tình, với lòng nhân ái và yêu thương con người vô bờ bến.
Được sự đồng ý của gia đình nhà văn Hữu Mai, Báo Điện tử VTC News xin trân trọng giới thiệu đến độc giả một số trích đoạn của tác phẩm ‘Không phải huyền thoại’ - cuốn sách lịch sử đầu tiên về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp và cao trào chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành.
![]() |
Song phải đến Không phải huyền thoại, chân dung của ông mới hiện lên như một nhân vật văn học trọn vẹn, với những ưu tư và trách nhiệm của một con người được lịch sử chọn.
Câu trả lời vì sao Việt nam thắng trận Điện Biên Phủ rút cục đã có câu trả lời, nhưng điều khiến Không phải huyền thoại vượt ra khỏi khuôn khổ biên niên sử bình thường ở chỗ còn lột tả được khía cạnh khắc nghiệt của chiến tranh. Khốc liệt ở chiến hào, quyết liệt ở trên những căn hầm sở chỉ huy và không khoan nhượng ở bàn nghị sự quốc tế.
Số phận của một xu thế chính trị rơi vào những thời điểm quyết định, và người cầm quân phải thỏa mãn được đáp số kép: phương án đúng và thời điểm đúng.
![]() |
| Từ phải sang: Nhà văn Hữu Mai, Trung tướng Hồng Cư, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà văn Phạm Chi Nhân và một cán bộ văn phòng giúp việc cho Đại tướng. |
Một phác thảo chân dung
Một người dáng vẻ rất giản dị. Một bộ mặt cởi mở. Còn hơn một người anh hùng. Tướng Giáp. Ông thuộc dòng những chiến sỹ mà người ta sẽ kể những chiến công từ thế hệ này qua thế hệ khác. - Trích xã luận của tờ El moudjahd, xuất bản tại Alger ngày 4/1/1976.
Nụ cười Bác tặng Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Một tối mùa đông năm 1970, theo triệu tập của Văn phòng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tôi tới làm việc tại nhà riêng.
Sáu năm trước đó, đầu tháng 4 năm 1964, tôi là một nhà văn quân đội được Tổng cục Chính trị cử tới giúp Đại tướng ghi lại một vài kỷ niệm về Điện Biên Phủ để in vào cuốn hồi ức được xuất bản nhân dịp kỷ niệm mười năm chiến thắng lịch sử.
Chẳng cần nói tôi đã hồi hộp như thế nào khi lần đầu được trực tiếp gặp đồng chí Tổng tư lệnh, ước mơ của không ít những nhà văn viết về chiến tranh. Tôi chỉ có một tháng để viết khoảng một trăm trang in. Công việc hoàn thành đã mang lại cho tôi may mắn được tiếp tục làm việc với Đại tướng một thời gian dài.
Người chiến sỹ cảnh vệ đưa tôi vào phòng khách. Đồng chí Chánh văn phòng không có mặt. Tôi biết đây không phải là buổi làm việc chính thức. Trong lúc ngồi đợi, tôi băn khoăn không hiểu Đại tướng gọi tới vì việc gì.
Anh Văn từ phòng trong đi ra. Anh vẫn mặc quân phục. Nụ cười tươi làm bộ mặt anh sáng rỡ. Tôi nhìn thấy anh cười lần đầu trong cuộc duyệt binh của tự vệ thành tại nhà đấu xảo Hà Nội năm 1946.
Nụ cười này là của Bác tặng cho anh. Anh Văn vốn có vẻ mặt nghiêm nghị, khiến một số người mới gặp phải e ngại. Anh đã kể với tôi, sau ngày Cách mạng tháng Tám thành công năm 1945, anh làm việc ở Bắc Bộ Phủ, một hôm Bác nhìn anh, rồi hỏi:
- Sao chú Văn lúc nào cũng có vẻ mặt như đang giận ai ?
Từ đó anh hay cười. Nụ cười góp phần cho những buổi làm việc rất có hiệu suất.
![]() |
| Đại tướng Võ Nguyên Giáp bên Chủ tịch Hồ Chí Minh. |
- Thưa anh, anh mới ở trong Thành về.
Anh nói :
- Có một vài việc phải giải quyết gấp, ngày mai tôi đi Liên Xô...
Tôi hơi bị bất ngờ. Vì mỗi lần thủ trưởng Bộ ra nước ngoài đều có một thời gian chuẩn bị, gần đây không thấy ai nói chuyện này.
Anh nói tiếp :
- Hôm vừa rồi, Quân y viện 108 phát hiện ở hàm tôi có một cái nhân. Điện hỏi ý kiến Liên Xô, bạn bảo cần sang ngay.
Tôi bàng hoàng. Nếu có chuyện không may đến với anh giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra quyết liệt...! Với cán bộ, chiến sỹ trong toàn quân, Tổng tư lệnh chính là linh hồn của quân đội.
Chị Bích Hà cũng ở phòng trong đi ra. Khác với mọi lần, đôi mắt chị lộ vẻ ưu tư . Tôi hỏi chị :
- Chị cũng đi với anh ?
Chị nhè nhẹ gật đầu.
Người phục vụ đưa ra ba bát chè sen nhỏ. Anh Văn chỉ ăn hết nửa bát. Chị Hà im lặng cầm bát chè của anh ăn tiếp. Anh Văn không nói gì về công việc. Tôi biết cuộc gặp không kéo dài, anh chị còn phải chuẩn bị cho chuyến đi ngày mai.
Khi tôi sắp ra về, anh Văn chỉ vào miệng:
- Ở vị trí này, thường là rất nhanh. Nếu qua kiểm tra ở Liên Xô, đúng là có chuyện..., tôi sẽ bàn với anh làm gấp một đôi việc.
Tôi biết anh có điều muốn nhắn gửi lại cho mai sau.
Anh chìa tay cho tôi khi chia tay. Tôi lo lắng nắm tay anh:
- Cầu mong là sẽ không có chuyện gì...
Anh mỉm cười, nụ cười lúc nào cũng tươi, như để an ủi tôi.
Nhưng rồi chỉ vài tuần sau, anh đã trở về. Anh cho biết khi máy bay mới tới Tasken, địa đầu Liên Xô, một đoàn bác sỹ của bạn đã tới đón tại phi trường.
Đồng chí trưởng đoàn chăm chú ngắm nhìn anh, rồi nhận xét: ‘Với thần sắc của Đại tướng, tôi cam đoan là không có chuyện đó’. Và qua kiểm tra rất kỹ lưỡng, đúng là không có chuyện gì.
Chuyện này qua đi, không ai chú ý. Riêng tôi cứ nhớ mãi. Đây là lần đầu, tôi trực tiếp chứng kiến anh đối mặt với một ‘tai biến’ (cũng may, đó chỉ là sự lầm lẫn).
Sao một con người có thể thanh thản đến như vậy ? Và sau này, tôi có dịp chứng kiến thái độ của anh trước những thử thách trong chiến tranh, trong cuộc sống, có trường hợp vượt quá sức chịu đựng của con người, anh đều có một thái độ cực kỳ bình thản. Nhưng, như lời anh nói: ‘Sau lúc đó, thì tôi mệt'. Cái mệt chỉ đến sau với anh.
Đây là một đức tính rất lạ ở anh. Đức tính góp phần giúp anh vượt khó trong cuộc hành trình xuyên thế kỷ.
…
‘Dĩ công vi thượng’
Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tám năm 1941 tại Cao Bằng, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, quyết định thành lập Mặt trận việt Minh chuẩn bị vũ trang khởi nghĩa giành chính quyền.
Võ Nguyên Giáp được Bác trao nhiệm vụ đi xây dựng cơ sở cách mạng, thành lập những hội cứu quốc ở Cao Bằng.
Những đồng chí ở địa phương rất thương anh cán bộ nước da mỏng như da con gái, đôi chân trần chưa có một vết chai, lội suối sâu giá buốt, trèo núi đá tai mèo nhọn sắc, và họ ngại ngùng trong những đêm đông lạnh cùng đặp chung với anh chiếc chăn sui.
Anh học tiếng Tày, tiếng Mán, tiếng Mông, dịch ‘Việt Minh ngũ tự kinh’ (chương trình Việt Minh bằng thơ năm chữ) thành tiếng địa phương để đồng bào vừa cán bông, giã gạo vừa hát.
Những nơi anh tới, phong trào phát triển rất nhanh. Địch phản ứng quyết liệt. Có lần anh đang công tác tại bản Nà Dú thì địch tới cản quét truy lùng cán bộ cách mạng.
Bác cử người đến bảo anh trở về căn cứ. Anh đề nghị Bác cho ở lại cùng đồng bào chèo chống qua cơn nước lửa. Rồi Bác trao nhiệm vụ cho anh mở con đường Nam tiến qua vùng địch chiếm, bắt liên lạc với miền xuôi, trước hết là hai tỉnh Thái Nguyên và Tuyên Quang.
Anh đã hoàn thành tốt nhiệm vụ khó khăn này. Một lần, anh Phạm Văn Đồng ở lại với Bác tại khu căn cứ, kể lại với anh: ‘Bác nói: Chú Văn công tác rất tốt’.
Năm 1942, Bác ra nước ngoài gặp Đảng Cộng sản Trung Quốc, trên đường đi bị Quốc dân đảng vu cho là Hán gian, bắt giam một thời gian dài.
Tại Cao – Bắc – Lạng, phong trào cách mạng phát triển rất sôi nổi, rộng khắp. Địch lo sợ, tiến hành khủng bố trắng. Liên tỉnh ủy Cao – Bắc – Lạng quyết định khởi nghĩa để bảo vệ phong trào.
Tháng 9/1944, chỉ còn chờ qua mùa gặt, đồng bào thu hoạch thóc lúa xong, thì cuộc khởi nghĩa sẽ bắt đầu. Giữa lúc đó, có tin Bác thoát khỏi ngục tù Quốc dân đảng trở về. Đồng chí Vũ Anh và anh Văn lên Pác Pó gặp Bác.
Đồng chí Vũ Anh báo cáo với Bác về tình hình Cao – Bắc – Lạng và quyết định của Liên tỉnh ủy muốn tiến hành khởi nghĩa. Bác cân nhắc rồi nói là điều kiện tổng khởi nghĩa chưa chín muồi.
Nếu bây giờ khởi nghĩa đơn độc nổi lên ở Cao – Bắc – Lạng nhất định kẻ địch sẽ tập trung lực lượng đàn áp.Hiện nay không thể tiếp tục đấu tranh theo phương thức hòa bình mà phải từ hình thức chính trị tiến lên quân sự. Chính trị còn trọng hơn quân sự.
Ta sẽ lập đội quân giải phóng, lúc đầu chỉ cần tổ chức một lực lượng nhỏ. Dùng hình thức vũ trang gây ảnh hưởng cách mạng sâu rộng trong quần chúng, sau đó mở rộng, phát triển dần lên.
Theo lời anh kể lại, anh hoàn toàn bất ngờ khi được Bác hỏi:
- Việc này anh trao cho chú Văn. Chú Văn có làm được không?
Anh trả lời ngay:
- Thưa Bác, có thể được.
Sự thay đổi này cũng dễ hiểu. Từ sau khi có Nghị quyết 8 của Trung ương, suốt bốn năm qua, anh đã trực tiếp tham gia công cuộc chuẩn bị tổng khởi nghĩa ở Cao - Bắc – Lạng, và đã được thực tế rèn luyện, đấu tranh võ trang là phần quan trọng trong chương trình chuẩn bị khởi nghĩa mà mọi người đã từ lâu chuẩn bị.
Bác hỏi tiếp:
- Mình còn yếu, địch mạnh, nhưng nhất định không để địch tiêu diệt mình như thế có được không?
- Thưa Bác, nhất định kẻ địch không thể tiêu diệt ta được.
Anh đã nghĩ đến lực lượng cách mạng bị địch khủng bố rất gắt gao những năm qua vẫn tồn tại thì đội quân cách mạng đầu tiên sẽ không thể bị chúng tiêu diệt.
Bác đặt tên đội quân chủ lực đầu tiên là Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
![]() |
| Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ngày mới thành lập. |
Đêm hôm đó, anh ở lại với Bác tại hang Pác Pó. Hai người trao đổi tới khuya về đội quân sắp ra đời. Câu chuyện rất hào hứng khi bàn về tiền đồ của đội quân.
Bác vẫn trầm ngâm rồi nói: Người làm cách mạng phải ‘dĩ công vi thượng’ (đặt lợi ích chung lên trên hết). Sau này, Đại tướng Võ Nguyên Giáp thường nói: ‘Dĩ công vi thượng, suốt đời vì nước vì dân, không mảy may có chút suy nghĩ nào khác, là đạo đức cao cả nhất của người cách mạng. Tôi nhớ mãi câu này của Bác và phấn đấu suốt đời để làm theo’
Còn nữa…
Hoa và nến lúc 0h trước nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Nhìn những hình ảnh này tất cả chúng ta đều sẽ thấy nghẹn lòng trước việc Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã vĩnh viễn ra đi.
Sau khi biết Đại tướng Võ Nguyên Giáp mãi mãi ra đi, một số bạn trẻ tại Hà Nội đã có mặt trên phố Hoàng Diệu trước nhà của ông để bày tỏ sự tiếc thương vô bờ với người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam, vị tướng huyền thoại mà cả nhân loại đều kính nể.

Các bạn trẻ xuất hiện tại khu vực trước nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Tại đây, vào đúng lúc 0h ngày 5/10/2013, một nhóm phóng viên của Đài truyền hình Việt Nam không quản ngại thời gian đã về khuya, làm một phóng sự liên quan đến Đại tướng và phỏng vấn các bạn trẻ, cũng như quay những thước phim tư liệu về nơi ở của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.



Sau đó, khoảng 1h, một nhóm bạn trẻ khác đã cùng nhau có mặt tại khu vực tượng đài Lê-nin trên phố Điện Biên Phủ cùng đốt nến và dâng hoa tưởng niệm hương hồn người Đại tướng vĩ đại.

Nhiều bạn trẻ thắp nến và để hoa trắng tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp.


Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua lăng kính báo Pháp
Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời để lại nhiều thương tiếc trong lòng người dân Việt Nam lẫn giới nghiên cứu tại phương Tây. Đối với ba tờ báo lớn của Pháp sáng thứ Hai 07/10/2013 - Le Monde, Libération và L’Humanité - Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một vị tướng của Việt Nam, xứng đáng được xem như một chiến lược gia ngoại hạng của thế kỷ XX.
Chính ông là người duy nhất đánh bại Pháp và dám đối đầu với Mỹ, điển hình qua chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 và chiến thắng 30/04/1975. Một chiến lược gia mà đến ngay cả kẻ thù cũng phải nghiêng mình kính nể.
« Ngọn núi lửa dưới lớp băng »
Nhật báo Công giáo La Croix, dành một góc nhỏ trên mục Thế giới để thông báo « Việt Nam để quốc tang tướng Giáp ». Ngoài tít lớn trên trang nhất « Thương tiếc Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người mang lại tự do cho dân tộc Việt Nam », nhật báo cộng sản L’Humanité dành hẳn 4 trang phụ san để nhắc lại những hồi tưởng của Alain Ruscio - sử gia kiêm cựu thông tín viên L’Humanité trong suốt cuộc chiến tranh Việt Nam trong bài viết « Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một trong những học trò ưu tú của Bác Hồ ». Tờ báo còn đăng lại bài phỏng vấn của đặc phái viên Dominique Bari - thực hiện vào ngày 05/04/2004 năm mươi năm sau trận chiến Điện Biên Phủ qua hàng tựa « Tôi là một đại tướng cho hòa bình, chứ không phải cho chiến tranh ».
Những cuộc tiếp xúc với các ký giả phương Tây đã để lại trong họ những ấn tượng sâu đậm cho thấy ông không phải là một chiến thuật gia khô khan như ta tưởng, ông cũng có chút lãng mạn như bao con người khác, cũng thích thơ phú, văn chương ; thích các tác giả Mỹ nhất là các nhà văn Pháp như La Fontaine, Anatole France, Voltaire, Romain Rolland, theo như nhận xét của tác giả Daniel Roussel, cựu phóng viên thường trực của L’Humanité tại Việt Nam, trong bài viết « Giáp, người không khuất phục, yêu thích từ Voltaire đến Romain Rolland ».
Tác giả nhớ lại, đàng sau tính cách uy quyền tự nhiên đó, ông là một con người rất thoải mái, nhã nhặn, hay cười, quan tâm đến người khác, rất mô phạm nhưng cũng rất nhiệt tình.
Trong con mắt của người Pháp, Đại tướng như là « một ngọn núi lửa dưới lớp băng tuyết », theo như hàng tựa nhận định của báo Le Monde. Tờ báo cho đăng lại bài viết này do tác giả Jean Lacouture thực hiện cho báo Le Monde ấn bản ngày 05/12/1952.
Võ Nguyên Giáp, trận chiến cuối cùng
Còn đối với tác giả Jean-Claude Pomonti, trong bài nhận định sâu sắc « Võ Nguyên Giáp : Đại tướng Việt Nam, người dẫn đến chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 và Sài Gòn năm 1975 », những chiến công lẫy lừng đó đã làm nổi bật các phẩm chất ngoại hạng của một nhà cầm quân đó là: uy tín lãnh đạo và tài điều động hậu cần-chiến lược ngoài tầm cỡ. Những thành công không thể nào chối cãi được này, đưa tướng Giáp vào hàng ngũ những nhà chiến lược lớn của Việt Nam, những người đã chặn đứng thành công các cuộc xâm lược phía Nam của các triều đại Trung Quốc.
Về phẩm chất đầu tiên, tác giả thuật lại, khi còn đi dạy tại trường Trung học Thăng Long, các học trò đã đặt cho ông biệt danh là « Đại tướng » và thường hay gọi ông là « Napoléon ». Bởi một lẽ rất đơn giản là vì, ngoài sự ngưỡng mộ mà ông dành cho các bậc tiền nhân trong lịch sử, ông còn nghiên cứu rất kỹ về các chiến dịch của Napoléon.
Các bậc tiền nhân nuôi dạy ông nghệ thuật sử dụng địa bàn, dựa vào địa thế núi non, cách đảm bảo hậu phương, và cách dụ dỗ đối thủ vào bẫy. Nhưng với Napoléon, điều mà ông tâm đắc nhất chính là « hiệu quả bất ngờ » : Yếu tố quyết định dẫn đến thắng lợi Điện Biên Phủ 1954 và Sài Gòn năm 1975.
Nói về tài hậu cần, tác giả nhớ lại có lần Tướng Giáp nhắc đến một câu nói nổi tiếng của Napoléon : « Chỗ nào có con dê đi qua được, ở đó con người cũng có thể đi được. Chỗ nào một người đi được, ở đó một tiểu đoàn cũng có thể đi được ». Và trận chiến Điện Biên Phủ là một minh chứng điển hình cho tài điều binh khiển tướng, huy động nhân tài-vật lực của ông.
Thế nhưng, chiến lược ngạc nhiên nhất mà Đại tướng đã thực hiện trong suốt những năm 1960, đó chính là « đường mòn Hồ Chí Minh » nhằm vận chuyển binh sĩ, khí tài và lương thực dẫn đến chiến thắng lịch sử 1975. Con đường huyết mạch của Cộng sản mà Hoa Kỳ phải mất bao nhiêu thời gian, tiền tài và nhân lực nhưng vẫn không tài nào bẻ gãy được.
Số phận như Nguyễn Trãi !
Tài năng luôn đi kèm theo sự đố kỵ. Pomonti cho rằng chiến thắng năm 1975 đã khiến ông bị gạt ra khỏi guồng máy lãnh đạo cũng như bao chiến lược gia lỗi lạc khác của Việt Nam, bị cho quá xuất sắc và có quá nhiều ảnh hưởng nếu không muốn nói là quá nguy hiểm.
Tác giả so sánh trường hợp của Đại tướng với nhà quân sự lỗi lạc Nguyễn Trãi thế kỷ XV, một nhà nho uyên bác và cũng là một vị tướng tài giỏi, bị kết án lưu đày để không thể nào gây ảnh hưởng lên hoàng đế của mình là Lê Lợi.
Kể từ năm 1976, tướng Giáp lần lượt mất các chức vụ Tổng tư lệnh quân đội (1976), Bộ trưởng Quốc phòng (1980), Ủy viên Bộ Chính trị (1982), Ủy viên Trung ương Đảng và phó thủ tướng phụ trách kinh tế (1996). Dù không còn được trọng dụng như trước, nhưng Đại tướng vẫn rất tỉnh táo, biết chọn thời điểm để rồi thỉnh thoảng đưa ra những quan điểm của mình, mà ví dụ minh chứng là ông đã công khai phản đối vụ khai thác bô-xít tại Tây Nguyên của tập đoàn Trung Quốc Chinalco vào năm 2009. Theo Đại tướng, đây là một « sai lầm to lớn ».
Có thể nói, cho đến giờ phút đó, ông cũng đã chứng tỏ « chưa bao giờ Đại tướng buông vũ khí ». Đối với ông, đó cũng có thể là một « trận chiến cuối cùng » như hàng tựa nhận định trên tờ Libération.
1.559 ngày săn sóc đặc biệt Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Tính đến lúc nhẹ nhàng trút hơi thở cuối cùng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nằm ở Bệnh viện Quân đội 108 liền 1.559 ngày. “Một kỳ tích mà chỉ có những y bác sĩ chăm sóc Đại tướng bằng tất cả sự thương yêu, kính trọng mới có thể làm được" – con trai Đại tướng nhìn nhận.
| Đại tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Quốc phòng và Thượng tướng Ngô Xuân Lịch, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị trong 1 lần vào thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Bệnh viện Quân đội 108. Người đứng đầu giường bệnh là anh Võ Hồng Nam, con trai út của Đại tướng. |
Do điều kiện sức khỏe, hơn 1.500 ngày cuối của cuộc đời, Đại tướng Võ Nguyên Giáp,vị Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, người “Anh cả” của quân đội đã gắn bó với Khoa A11, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Là một trong những người trực tiếp chăm sóc sức khỏe Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong hơn 1.500 ngày, Đại tá - Tiến sĩ Nguyễn Phương Đông, Chủ nhiệm Khoa A11, cho biết Đại tướng vào viện năm 2009, khi đó ông bị một bệnh là tăng huyết áp. Ngoài ra Đại tướng cũng bị viêm phổi nhưng đây không phải là bệnh mãn tính.
“Trong lịch sử chưa từng có có danh tướng nào có được tuổi thọ như Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng là người rất điều độ trong ăn uống, sinh hoạt” - Tiến sĩ Nguyễn Phương Đông nói.
Theo Tiến sĩ, kể từ khi vào viện năm 2009, Đại tướng đã ở lại luôn trong Khoa A11 để có thể đảm bảo được điều kiện chăm sóc sức khỏe tốt nhất. “Chúng tôi xác định điều trị tối ưu, hợp lý nhất, tất cả thuốc, các phương án điều trị đều phải thông qua hội đồng chuyên môn. Theo dõi 24/24, lúc nào cũng có người theo dõi, săn sóc để xem diễn biến về sức khỏe, tâm lý, tình cảm của Đại tướng” - vị Đại tá, Chủ nhiệm Khoa A11 cho biết.
Về ăn uống, Chủ nhiệm khoa Dinh dưỡng, trên tình trạng bệnh lý của Đại tướng, đưa ra chế độ ăn uống cho phù hợp. Bên cạnh việc điều trị, các thư ký đọc báo vẫn đọc báo cho Đại tướng nghe.
TS Đông cho biết khi mới vào viện, Đại tướng ăn uống được, nhiều lúc khen ngon. Người đầu bếp nấu hợp khẩu vị, được Đại tướng khen nhiều nhất là chị Sinh.
Sau này, do sức khỏe yếu, Đại tướng chuyển sang ăn cháo, ăn súp. Song ăn gì, Đại tướng cũng hài lòng ăn hết khẩu phần, trừ khi quá mệt. “Đại tướng xác định ăn uống cũng như là thuốc, bác sĩ đã giao khẩu phần là Đại tướng ăn hết để đảm bảo sức khỏe”.
Theo Tiến sĩ Đông, trong thời gian ở Khoa A11, Đại tướng luôn rất lạc quan, tuân thủ chỉ định của bác sĩ và tin tưởng vào sự điều trị bệnh viện. “Cách đây khoảng 3 tháng, Đại tướng vẫn tập khí công theo sự hướng dẫn của con trai. Đại tướng ý thức tập để giúp cho cơ thể hồi phục” - Tiến sĩ Đông cho hay.
Vị Đại tá Chủ nhiệm khoa cho biết khoảng 2 tháng trở lại đây sức khỏe Đại tướng Võ Nguyên Giáp diễn biến xấu vì rất nhiều bệnh mãn tính trên nền cao tuổi, mặc dù được các bác sĩ đã nỗ lực cố gắng hết sức nhưng tất cả đã vượt ngoài tầm của y học.
Sau hơn 1.500 ngày điều trị tại Khoa A 11, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thanh thản ra đi. “Chúng tôi biết ngày này thế nào rồi cũng đến nhưng chứng kiến Đại tướng ra đi chúng tôi vô cùng xót thương” - Bác sĩ Đông trùng xuống.
Một kỳ tích
Anh Võ Hồng Nam, người con trai út của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cho biết tính đến lúc trút hơi thở cuối cùng, Đại tướng đã nằm ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 liền 1.559 ngày. “Một kỳ tích mà chỉ có những y bác sĩ chăm sóc Đại tướng bằng tất cả sự thương yêu, kính trọng mới có thể làm được" - anh Nam nhìn nhận.
|
Theo Người Lao Động
Chuyện ít biết về gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Từng là Ủy viên Bộ Chính trị, Tổng Tư lệnh, Bí thư Quân ủy TƯ, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và được coi là một trong những danh tướng hàng đầu thế giới nhưng Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn là người rất dung dị, đời thường. Đằng sau ánh hào quang của chiến trận oai hùng, người ta vẫn gặp một “anh Văn” rất thương vợ, yêu con.
![]() |
Gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp (năm 1963). (Ảnh tư liệu do gia đình cung cấp)
|
Nghỉ ngơi mới là… mệt!
Tôi đến thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại tư gia của ông ở 30 Hoàng Diệu (Hà Nội) khi chỉ còn ít ngày nữa là ông bước sang tuổi 104. Đại tá Nguyễn Huyên, Trợ lý Đại tướng cho biết, sức khỏe của ông hiện vẫn ổn. Tuy Đại tướng không còn nói được nhưng ông vẫn nhận biết được những người vào thăm. Đại tá Nguyễn Huyên nói: “Hiện Đại tướng được các bác sỹ Bệnh viện 108 chăm sóc đặc biệt. Phải nói rằng công lao của các y bác sỹ ở đây rất lớn trong việc chăm sóc sức khỏe cho Đại tướng. Họ thay nhau trực bên giường Đại tướng không kể ngày đêm. 24/24h đều có người bên cạnh theo dõi”.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911, là một nhà chỉ huy quân sự và nhà hoạt động chính trị Việt Nam. Là Đại tướng đầu tiên, Tổng tư lệnh tối cao của Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông là chỉ huy chính trong Chiến tranh Đông Dương (1946–1954) và chiến tranh Việt Nam (1960–1975). Ông cũng trực tiếp hoặc tham gia chỉ huy nhiều chiến dịch quan trọng như Chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950, Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), Chiến dịch Tết Mậu Thân (1968), Chiến dịch năm 1972, Chiến dịch Hồ Chí Minh…
|
Sau khi thông báo về sức khỏe của Đại tướng, Đại tá Nguyễn Huyên kể khá nhiều chuyện khi cụ còn khỏe mạnh. Điều ông ấn tượng nhất ở Đại tướng chính là tinh thần làm việc không ngừng nghỉ. Ông nói: “Cụ là người rất hiếm có. Cụ đã làm việc một cách cần mẫn cả ngày nhưng đêm về cụ lại tiếp tục nghiên cứu. Anh em chúng tôi nhiều lúc nhìn mà xót. Khuyên cụ thi thoảng nên dành cho mình thời gian thảnh thơi để giữ sức khỏe thì cụ bảo: “Cậu tưởng cho mình nghỉ là mình khỏe à? Một ngày mà không có gì vào trong đầu thì còn thấy mệt hơn!”.Mặc dù bận rộn nhưng Đại tướng vẫn luôn cố gắng sắp xếp thời gian để gặp những người dân bình thường nhất. Đại tá Nguyễn Huyên còn nhớ, có lần, đội cảnh vệ vào báo với anh em trong Văn phòng có một người thương binh đến cổng xin được gặp Đại tướng. Do chưa có lịch hẹn nên anh em khá băn khoăn. Thế nhưng, Đại tướng vẫn đồng ý gặp người thương binh ấy. Hóa ra, người thương binh quê ở tận Hải Phòng. Anh bắt xe khách lên Hà Nội và chỉ mong được gặp Đại tướng một lần. Sau khi gặp gỡ, người thương binh ấy đã khóc rưng rức, nói: “Giờ em về quê có chết cũng được rồi. Cả đời em chỉ mong được gặp anh một lần”…
Đại tá Nguyễn Huyên cũng kể khá nhiều về sở thích của Đại tướng. Cụ sống khá giản dị và có thói quen ăn uống không cầu kỳ. Món mà Đại tướng thường xuyên ăn nhất là thịt kho trứng. Cụ cũng thích nhiều món ăn có xuất xứ từ quê hương Quảng Bình như bánh đa xúc hến, sò huyết nướng và bánh bèo. Đây là những món mà lần nào về quê cụ cũng ăn. Cụ cũng có sở thích trồng phong lan nên đến giờ trong vườn nhà vẫn còn hàng trăm giò phong lan. Chỉ tiếc rằng, chủ nhân của những giò lan ấy giờ không còn có thể trực tiếp hàng ngày chăm sóc, tưới tắm và ngóng đợi từng bông hoa bừng nở nữa.
Người chưa bao giờ cáu giận vợ con
Đại tá Nguyễn Huyên cũng kể khá nhiều về sở thích của Đại tướng. Cụ sống khá giản dị và có thói quen ăn uống không cầu kỳ. Món mà Đại tướng thường xuyên ăn nhất là thịt kho trứng. Cụ cũng thích nhiều món ăn có xuất xứ từ quê hương Quảng Bình như bánh đa xúc hến, sò huyết nướng và bánh bèo. Đây là những món mà lần nào về quê cụ cũng ăn. Cụ cũng có sở thích trồng phong lan nên đến giờ trong vườn nhà vẫn còn hàng trăm giò phong lan. Chỉ tiếc rằng, chủ nhân của những giò lan ấy giờ không còn có thể trực tiếp hàng ngày chăm sóc, tưới tắm và ngóng đợi từng bông hoa bừng nở nữa.
Người chưa bao giờ cáu giận vợ con
Xuất thân là một giáo viên dạy sử, nhà báo, ông trở thành một chính trị gia và tướng lĩnh quân sự nổi bật trong lịch sử Việt Nam với các chức vụ: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp kết hôn lần đầu với bà Nguyễn Thị Quang Thái (em gái nhà yêu nước Nguyễn Thị Minh Khai). Bà Quang Thái trở thành liệt sỹ năm 1946 và để lại một người con gái là Giáo sư Võ Hồng Anh. Đại tướng Võ Nguyên Giáp tái hôn với bà Đặng Bích Hà, con gái Giáo sư Đặng Thai Mai. Bà Hà sinh được 4 người con cùng Đại tướng gồm 2 trai 2 gái. Hiện cả 4 người con này đều rất thành đạt.
![]() |
Bà Đặng Bích Hà vẫn thường dành sự chăm sóc đặc biệt cho chồng. Ảnh: TL
|
Tính đến giờ, đã 4 năm Đại tướng phải nằm trên giường bệnh. Bà Đặng Bích Hà cùng các con cháu vẫn thường xuyên vào viện thăm. Nhắc đến bà Đặng Bích Hà, Đại tá Nguyễn Huyên cho biết đó là một người phụ nữ cư xử rất khéo léo và đúng mực. Ngay kể cả với người con riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Giáo sư Võ Hồng Anh, bà cũng chăm sóc rất chu đáo và đối xử công bằng như với 4 người con ruột khác.
Có lẽ, chính vì thế mà suốt hơn 40 năm làm việc cận kề Đại tướng, người cộng sự này chưa bao giờ thấy Đại tướng cáu bẳn hay to tiếng với vợ con. Mỗi lần có chuyện gì không hài lòng, Đại tướng thường rất nhỏ nhẹ nhắc nhở. Theo Đại tá Nguyễn Huyên, Đại tướng cũng là người hết mực yêu thương vợ con. Tuy một tay bà Hà chăm sóc các con nhưng cụ vẫn là người luôn định hướng, nhắc nhở các con.
Linh tính người cha trong bậc thầy quân sự
Anh Lê Văn Hải, một cán bộ giúp việc trong Văn phòng Đại tướng cũng bảo bà Đặng Bích Hà là một người phụ nữ rất đặc biệt trong mắt anh. Bà tuy là phu nhân của một vị lãnh đạo cấp cao như Đại tướng nhưng lại có phong thái vô cùng mộc mạc, giản dị và cởi mở. Anh Hải cũng đã có thâm niên hơn 20 năm công tác tại Văn phòng Đại tướng. Tuy còn trẻ tuổi nhưng theo thói quen, anh vẫn thường gọi Đại tướng là “anh Văn” – cái tên trìu mến và gần gũi mà cán bộ, anh em thường gọi.
![]() |
Đại tướng và con gái Võ Hồng Anh. Ảnh: TL
|
Không chỉ anh Hải mà rất nhiều người gần cận đều ấn tượng về tình yêu thương vô bờ bến với con cái của Đại tướng. Ngày Giáo sư Võ Hồng Anh, con gái của Đại tướng ra đi mãi mãi (năm 2009) thì Đại tướng đang nằm điều trị trong Bệnh viện 108. Ấy là do trong một lần đi họp, cụ bị vấp phải cái thảm nên bắt đầu vào nằm điều dưỡng trong Bệnh viện 108. Khi ấy cụ còn khá khỏe. Lúc cô Hồng Anh bắt đầu bị bệnh, cả nhà lo lắng nhưng giấu Đại tướng. Đến hôm cô mất, cả nhà vẫn không ai nói cho cụ biết nhưng chẳng hiểu linh tính sao, tối ấy anh Hải vào thăm cụ thì đột nhiên cụ hỏi: “Hải, ở nhà có việc gì không?”. Anh Hải quay mặt đi nơi khác trả lời: “Dạ, mọi thứ vẫn bình thường anh ạ!”. Thế nhưng, cứ một lát sau cụ lại nhắc lại câu hỏi ấy. “Đến lúc tôi về, ra đến cửa, cụ lại gọi giật lại “Hải, lại đây anh hỏi!”. Và đến lần thứ 5, vẫn một câu hỏi ấy: “Ở nhà có việc gì không?”. Tôi vẫn không dám nói… Cho đến hôm sau thì gia đình mới quyết định cho cụ biết vì không thể giấu mãi. Có lẽ, bằng trực giác của người cha mà cụ linh tính có việc gì đó. Cụ thương cô Hồng Anh lắm. Cụ thương cô ấy vì mẹ mất sớm, ngày nhỏ lại không được gần cha mẹ…Sau ngày cô mất, cụ buồn lắm” – Anh Hải nghẹn ngào kể lại!
Sau lần đó, Đại tướng Võ Nguyên Giáp phải nằm trên giường bệnh với chế độ chăm sóc đặc biệt cho tới nay. Ngày 25/8 tới đây là sinh nhật lần thứ 104 của Đại tướng, người cha, người anh của quân đội anh hùng. Sự tôn kính mà thế giới cũng như đồng bào trong nước dành cho anh Văn vẫn mãi còn đó, không chỉ bởi đó là một vị tướng tài ba lỗi lạc mà còn bởi phong cách sống, những tình cảm đời thường dung dị trong đối nhân xử thế với bè bạn, gia đình và thuộc cấp của ông.
“Anh Văn có thói quen ăn nhẹ giữa bữa. Thông thường, đó là việc của anh em phục vụ. Tuy nhiên, bà cũng thường xuyên tự mình làm những việc đó như một cử chỉ ân tình với chồng. Đi đâu thì thôi chứ ở Hà Nội, dù có cách xa mấy, đến giờ là bà Hà lại mang bữa ăn lên cho Đại tướng. Trong gia đình, bà có công rất lớn trong việc chăm sóc và dạy bảo các con. Gia đình đầm ấm lắm. Tôi ấn tượng nhất là cảnh mỗi lần con cháu của Đại tướng gặp gỡ là lại chạy đến thơm lên má ông rất vui vẻ. Đó là hình ảnh không phải gia đình nào cũng có được”.
(Anh Lê Văn Hải, cán bộ giúp việc kề cận Đại tướng Võ Nguyên Giáp)
|
(Theo Giadinh.net)
Thế giới chia buồn Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần
Ngày 7.10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Lào Xây dựng đất nước và Ủy ban Quốc phòng - An ninh Trung ương đã gửi điện chia buồn về việc Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời.
Bức điện có đoạn: “Đồng chí Võ Nguyên Giáp là một người có nhiều đóng góp tích cực, to lớn vào việc xây dựng, vun đắp và phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào. Đồng chí Võ Nguyên Giáp mất đi là một tổn thất to lớn đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân Việt Nam anh em, đồng thời Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào anh em cũng mất đi một người bạn lớn, vô cùng thân thiết và gần gũi”.Chủ tịch đảng Nhân dân Campuchia cầm quyền - Chủ tịch Thượng Nghị viện Vương quốc Campuchia Samdech Chea Sim cũng đã gửi điện chia buồn đến Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Bức điện nêu rõ: “Ngài Võ Nguyên Giáp từ trần là một tổn thất lớn lao đối với Đảng Cộng sản và nhân dân Việt Nam. Cầu chúc cho vong linh ngài Võ Nguyên Giáp an nghỉ nơi vĩnh hằng”.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và nhân dân Trung Quốc, Tổng Bí thư - Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bày tỏ lời chia buồn sâu sắc đến Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam trước sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Bộ Ngoại giao Venezuela ra thông cáo cho biết Tổng thống Venezuela Maduro bày tỏ những lời chia buồn sâu sắc nhất trước “sự mất mát lớn lao” của nhân dân Việt Nam anh em trước việc Người anh hùng dân tộc - Đại tướng Võ Nguyên Giáp - từ trần.
Tổng thống Uruguay Jose Mujica gửi điện chia buồn tới Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang. Ông Mujica bày tỏ lời chia buồn chân thành nhất trước việc “vị tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp” từ trần, sau khi dành cả cuộc đời cho sự nghiệp thúc đẩy đấu tranh chống áp bức và “gieo niềm tin vào yếu tố con người như là chìa khóa của thắng lợi”.
Bí thư Thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản - Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng Cuba - Đại tướng Raul Castro đã gửi điện chia buồn tới các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam, khẳng định nhân dân Cuba luôn nhớ tới hình ảnh của Tướng Giáp với lòng ngưỡng mộ và tôn trọng sâu sắc, Lực lượng Vũ trang cách mạng Cuba luôn trân trọng những đóng góp vô giá của ông cho học thuyết quân sự của Cuba.
Tại Hà Nội, tiến sĩ Antony Stokes - đại sứ Anh - cho biết ông rất buồn khi hay tin Đại tướng qua đời. “Tôi xin gửi lời chia buồn đến người dân Việt Nam khi họ tiếc thương Tướng Giáp - người đã đóng một vai trò mạnh mẽ và chủ chốt trong lịch sử Việt Nam. Vào lúc này, tôi cũng xin chia buồn tới gia đình và bạn bè của ông”.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và nhân dân Trung Quốc, Tổng Bí thư - Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bày tỏ lời chia buồn sâu sắc đến Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam trước sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Bộ Ngoại giao Venezuela ra thông cáo cho biết Tổng thống Venezuela Maduro bày tỏ những lời chia buồn sâu sắc nhất trước “sự mất mát lớn lao” của nhân dân Việt Nam anh em trước việc Người anh hùng dân tộc - Đại tướng Võ Nguyên Giáp - từ trần.
Tổng thống Uruguay Jose Mujica gửi điện chia buồn tới Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang. Ông Mujica bày tỏ lời chia buồn chân thành nhất trước việc “vị tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp” từ trần, sau khi dành cả cuộc đời cho sự nghiệp thúc đẩy đấu tranh chống áp bức và “gieo niềm tin vào yếu tố con người như là chìa khóa của thắng lợi”.
Bí thư Thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản - Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng Cuba - Đại tướng Raul Castro đã gửi điện chia buồn tới các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam, khẳng định nhân dân Cuba luôn nhớ tới hình ảnh của Tướng Giáp với lòng ngưỡng mộ và tôn trọng sâu sắc, Lực lượng Vũ trang cách mạng Cuba luôn trân trọng những đóng góp vô giá của ông cho học thuyết quân sự của Cuba.
Tại Hà Nội, tiến sĩ Antony Stokes - đại sứ Anh - cho biết ông rất buồn khi hay tin Đại tướng qua đời. “Tôi xin gửi lời chia buồn đến người dân Việt Nam khi họ tiếc thương Tướng Giáp - người đã đóng một vai trò mạnh mẽ và chủ chốt trong lịch sử Việt Nam. Vào lúc này, tôi cũng xin chia buồn tới gia đình và bạn bè của ông”.
Võ Nguyên Giáp, một con người làm nên lịch sử
Người nước ngoài khi đánh giá về Đại tướng Võ Nguyên Giáp thường so sánh ông với những nhân vật lớn trong lịch sử nhân loại...
Lúc còn trẻ tôi được xem bộ phim "Ngôi sao thành Ê-ghe", trong đó có hình ảnh một nhà chép sử dũng cảm và tận tụy đứng giữa bãi chiến trường khốc liệt để ghi chép lại những gì đang diễn ra. Quân tướng hai bên giáp lá cà chém giết lẫn nhau, nhưng dường như vẫn né mũi gươm đường đạn để nhà chép sử làm bổn phận của mình… Chính hình ảnh ấy gây cho tôi lòng hào hứng dấn thân vào nghề rồi thành cái nghiệp sử học cho đến nay vẫn đeo đuổi.
Với hình ảnh người chép sử ấy cho đến nay luôn đến với tôi mỗi khi có dịp gặp “Anh Văn” - Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tôi chỉ có cơ hội gặp ông kể từ khi vị Đại tướng của chúng ta đảm nhận những trách nhiệm dân sự. Ông là Phó thủ tướng phụ trách công tác Văn hóa và Khoa học - Kỹ thuật.
Lần đầu tôi được gần ông là thời điểm chuẩn bị cho chuyến đi thăm Ấn Độ của một đoàn đại biểu Việt Nam do Đại tướng dẫn đầu. Tôi được cơ quan Viện Sử học phân công làm công tác tư tưởng cho bài diễn văn của ông. Đối với tôi đó là một vinh dự lớn vì trước đó ông còn là một hình ảnh ở rất cao cao và quá xa xa…
Nhưng khoảng cách đó nhanh chóng thu hẹp chính nhờ sự cúi xuống của một ông Thầy đối với một học trò nhỏ. Ông cho phép tôi nhập vai để viết thử một bài diễn văn. Rồi ông có những lời động viên vừa phải. Đương nhiên, tôi chẳng góp được bao nhiêu nhưng lại học được rất nhiều điều ở ông. Trong chuyến đi Ấn Độ, tôi nhớ ông có một bài phát biểu rất hay về Bác Hồ.
Kể từ khi tới tham gia công tác của Hội Sử học Việt Nam, tôi càng có nhiều cơ hội gặp ông và càng bị ông cuốn hút không phải chỉ ở một sự nghiệp quá đồ sộ của một nhà cách mạng, một vị Tổng tư lệnh mà còn ở một phẩm cách của một nhà sử học lớn. Ông kể cho tôi một đôi ký ức thời trai trẻ rồi đọc thuộc lòng những vần thơ hừng hực chí khí yêu nước của Phan Bội Châu, ông kể lại những kỷ niệm về những nhân vận lịch sử mà ông từng tiếp xúc như cụ Huỳnh Thúc Kháng, Trần Huy Liệu, ông đọc thuộc từng bài trong sách giáo khoa thư đã nhen nhóm trong lòng ông những bài học đầu tiên dạy làm người và lòng yêu nước. Rồi những bài học lịch sử trên bục giảng ở trường tư thục Thăng Long.
Ông muốn nói rằng lịch sử là tri thức tạo nên tư cách của một con người có ý thức về xã hội. Năm 1998, ông cho phép tôi được có mặt trong buổi ông cùng gia đình tiếp con trai cố tổng thống Mỹ Kennedy. Hôm đó, tôi thực sự nhận ra phong cách của một ông thầy dạy sử. Chậm rãi và mạch lạc, ông nói với anh bạn trẻ cách ông đúng một nửa thế kỷ về lịch sử mối quan hệ Việt - Mỹ. Ông nói về những mối giao lưu đầu tiên giữa hai xứ sở cách nhau một đại dương mà vị Tổng thống Hoa Kỳ từng là người khởi thảo Tuyên ngôn Độc lập Mỹ đã say mê các giống lúa ở Đàng Trong của Đại Việt, đến mối quan hệ Việt - Mỹ khi còn là đồng minh chống phát xít Nhật.
Ông chỉ tấm ảnh chụp chung với Bác Hồ treo trên tường nhà mình và nói rằng: “Tấm ảnh kia mấy người bạn đồng minh Mỹ chụp cho tôi”… Hàm ý vị Đại tướng đánh bại quân xâm lược Mỹ muốn nói với những người Mỹ trẻ tuổi rằng quan hệ giữa hai nước không chỉ có những trang sử đen tối của chiến tranh, và trang sử đang được tiếp nối phải là những trang sử tốt đẹp như một thời là đồng minh cùng chung sức đánh phát xít mà chính ông là “người trong cuộc”.
Anh con trai của cố Tổng thống Kennedy rất cảm động khi nghe vị Đại tướng gợi lại hình ảnh khi cậu ta mới 4 tuổi đã dự đám tang cha của mình bị ám sát, và anh ta nói rằng những gì nhận được sau chuyến đi thăm Việt Nam và đặc biệt là trong buổi gặp Đại tướng sẽ rất có ích cho bước đường sắp tới khi anh ta dự định bắt đầu bước vào chính trường… (rất tiếc, không lâu sau, anh đã chết trong một tai nạn máy bay).
Tôi cũng được quan sát từ khoảng cách rất gần hai cuộc tiếp kiến giữa Đại tướng với cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ McNamara ở Hà Nội (1995 và 1997). Chính ông đã khéo léo bố trí để tôi có mặt trong những cuộc tiếp xúc còn rất hẹp này… Tính thuyết phục của vị Đại tướng Việt Nam đối với một nhân vật mà nước Mỹ từng tôn sùng là một “bộ óc điện tử” chính là trọng lượng của những bằng chứng lịch sử đanh thép và thấm thía. Ông không quên từng chi tiết nhưng luôn đặt mọi lý lẽ của mình khớp với những gì lịch sử đã lên tiếng.
Khi nói chuyện với chúng tôi, những người là công tác sử học hay đặc biệt là với giới trẻ, ông rất hay nhắc đến câu diễn ca mộc mạc của Bác Hồ: “Dân ta phải biết sử ta…”. Ông kể rằng, đứng trước khả năng phải bắt buộc cầm súng đánh thực dân, Bác Hồ sai người đi tìm cuốn Việt Nam sử lược của Lệ thần Trần Trọng Kim, khi đó là cuốn sách duy nhất biện soạn mạch lạc về lịch sử nước nhà để trao cho các vị lãnh đạo cuộc kháng chiến đọc. Không chỉ chí khí của người xưa mà nhiều bài học về cách đánh và cách thắng của ông cha chúng ta đem lại những ri thức rất bổ ích cuộc chiến đấu ở thế kỷ 20.
Chắc chắn, Võ Nguyên Giáp sẽ là người giật giải quán quân về viết hồi ức lịch sử. Khác với nhiều nhà hoạt động cách mạng khác, khi buông dần những công việc chính trường, ông thực sự dành tâm lực cho việc tổng kết lịch sử và lấy chính trải nghiệm của mình để tìm ra những bài học.
Không kể tới những công trình chính luận đóng góp vào tổng kết sự nghiệp cách mạng mà ông là một yếu nhân, đặc biệt là tổng kết chiến tranh giải phóng và bảo vệ tổ quốc mà ông là Tổng Tư lệnh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp dành rất nhiều công sức để viết hồi ức của mình, điều mà mọi chính khác hiện đại đều làm.
Nhưng khác mọi người, ông viết hồi ức với tất cả tình tiết riêng tư, kể cả những rung động tình cảm của mình nhưng lại để nói đến cả một dân tộc, một thời đại và một con người mà ông luôn coi là người Thầy vĩ đại của mình: Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Viết lịch sử hay hồi ức, ông đều luôn đặt lên hàng đầu tính trung thực. Ông có cả một “bộ tham mưu” là những người hoạt động khoa học và thực tiễn trong và ngoài quân đội sẵn sàng tham góp ý kiến, sưu tập tư liệu cho ông. Một tinh thần tập thể cao rộng với một trí tuệ lớn lại luôn cầu thị của ông làm cho các tác phẩm ký tên ông trở thành những công trình hoàn chỉnh và có phong cách không trộn lẫn. Viết sử, ông luôn luôn lấy sự đoàn kết và mục tiêu như chính trong thực tiễn cách mạng.
Tôi không quên một kỷ niệm: những chương đầu của cuốn sách "Tổng hành dinh trong mùa xuân toàn thắng" được ông cho phép đăng trên tạp chí Xưa&Nay của Hội Sử học Việt Nam (1995) trước khi sách công bố 5 năm Ở chương kết thúc, ông điểm không thiếu một ai đã tham gia vào sự kiện lớn của lịch sử. Ông rất hài lòng khi chúng tôi chọn một tấm ảnh minh họa là lúc Tổng tư lệnh chia tay Tổng tham mưu Văn Tiến Dũng lên đường vào chiến trường. Hình ảnh hai vị tướng thân mật đứng bên một cây đào đang nở hoa làm ông rất hài lòng. Sau này khi sách in, ông cũng tìm đúng tấm ảnh ấy dường như muốn nói một điều gì đó…
Tấm ảnh ông và Đại tướng Nguyên Chí Thanh ngồi trước tấm bản đồ trải rộng dưới đất trong căn phòng nhà mình để cùng nhau trao đổi ý kiến cũng được ông tâm đắc dùng trong sách.
"Từ nhân dân mà ra", "Những năm tháng không thể nào quên", "Chiến đấu giữa vòng vây, "Điểm hẹn Điện Biên"… cho đến "Tổng hành dinh trong mùa xuân toàn thắng" là gần trọn vẹn cả đời ông. Từ Điện Biên (1954) đến Đại thắng Mùa Xuân 1975) còn một khoảng trống mà ông sẽ phải lấp đầy.
Cộng với những tác phẩm mang tính tổng kết về chiến thắng Điện Biên Phủ và tư tưởng Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một tác gia kiệt xuất đã để lại một di sản thực sự đồ sộ về thế kỷ 20 hào hùng đầy thử thách. Nếu nói ông là một trong những sử học lớn nhất trong thế kỷ 20 là hoàn toàn xác đáng. Và với những trước tác của mình, ông hoàn toàn xứng đáng nhận được Giải thưởng Hồ Chí Minh cả trên lĩnh vực sử học, văn học hay lý luận quân sự.
Người nước ngoài khi đánh giá về Đại tướng Võ Nguyên Giáp thường so sánh ông với những nhân vật lớn trong lịch sử nhân loại, đặc biệt là lịch sử chiến tranh. Họ có sự tinh tế mà ít khi ta chú ý là, ví như Bách khoa toàn thư của Mỹ khi đánh nói về quân hàm của ông luôn viết rằng Võ Nguyên Giáp là “Đại tướng 5 sao” để nói đến một phẩm hàm tột đỉnh, mặc dù trên vai ông luôn luôn là quân hàm mang 4 ngôi sao 5 cánh như nhiều vị Đại tướng Việt Nam khác. Giới sử học Việt Nam tự hào có một vị Tổng tư lệnh là Chủ tịch Hội nghề nghiệp của mình.
Với hình ảnh người chép sử ấy cho đến nay luôn đến với tôi mỗi khi có dịp gặp “Anh Văn” - Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tôi chỉ có cơ hội gặp ông kể từ khi vị Đại tướng của chúng ta đảm nhận những trách nhiệm dân sự. Ông là Phó thủ tướng phụ trách công tác Văn hóa và Khoa học - Kỹ thuật.
Lần đầu tôi được gần ông là thời điểm chuẩn bị cho chuyến đi thăm Ấn Độ của một đoàn đại biểu Việt Nam do Đại tướng dẫn đầu. Tôi được cơ quan Viện Sử học phân công làm công tác tư tưởng cho bài diễn văn của ông. Đối với tôi đó là một vinh dự lớn vì trước đó ông còn là một hình ảnh ở rất cao cao và quá xa xa…
Nhưng khoảng cách đó nhanh chóng thu hẹp chính nhờ sự cúi xuống của một ông Thầy đối với một học trò nhỏ. Ông cho phép tôi nhập vai để viết thử một bài diễn văn. Rồi ông có những lời động viên vừa phải. Đương nhiên, tôi chẳng góp được bao nhiêu nhưng lại học được rất nhiều điều ở ông. Trong chuyến đi Ấn Độ, tôi nhớ ông có một bài phát biểu rất hay về Bác Hồ.
Kể từ khi tới tham gia công tác của Hội Sử học Việt Nam, tôi càng có nhiều cơ hội gặp ông và càng bị ông cuốn hút không phải chỉ ở một sự nghiệp quá đồ sộ của một nhà cách mạng, một vị Tổng tư lệnh mà còn ở một phẩm cách của một nhà sử học lớn. Ông kể cho tôi một đôi ký ức thời trai trẻ rồi đọc thuộc lòng những vần thơ hừng hực chí khí yêu nước của Phan Bội Châu, ông kể lại những kỷ niệm về những nhân vận lịch sử mà ông từng tiếp xúc như cụ Huỳnh Thúc Kháng, Trần Huy Liệu, ông đọc thuộc từng bài trong sách giáo khoa thư đã nhen nhóm trong lòng ông những bài học đầu tiên dạy làm người và lòng yêu nước. Rồi những bài học lịch sử trên bục giảng ở trường tư thục Thăng Long.
Ông muốn nói rằng lịch sử là tri thức tạo nên tư cách của một con người có ý thức về xã hội. Năm 1998, ông cho phép tôi được có mặt trong buổi ông cùng gia đình tiếp con trai cố tổng thống Mỹ Kennedy. Hôm đó, tôi thực sự nhận ra phong cách của một ông thầy dạy sử. Chậm rãi và mạch lạc, ông nói với anh bạn trẻ cách ông đúng một nửa thế kỷ về lịch sử mối quan hệ Việt - Mỹ. Ông nói về những mối giao lưu đầu tiên giữa hai xứ sở cách nhau một đại dương mà vị Tổng thống Hoa Kỳ từng là người khởi thảo Tuyên ngôn Độc lập Mỹ đã say mê các giống lúa ở Đàng Trong của Đại Việt, đến mối quan hệ Việt - Mỹ khi còn là đồng minh chống phát xít Nhật.
Ông chỉ tấm ảnh chụp chung với Bác Hồ treo trên tường nhà mình và nói rằng: “Tấm ảnh kia mấy người bạn đồng minh Mỹ chụp cho tôi”… Hàm ý vị Đại tướng đánh bại quân xâm lược Mỹ muốn nói với những người Mỹ trẻ tuổi rằng quan hệ giữa hai nước không chỉ có những trang sử đen tối của chiến tranh, và trang sử đang được tiếp nối phải là những trang sử tốt đẹp như một thời là đồng minh cùng chung sức đánh phát xít mà chính ông là “người trong cuộc”.
Anh con trai của cố Tổng thống Kennedy rất cảm động khi nghe vị Đại tướng gợi lại hình ảnh khi cậu ta mới 4 tuổi đã dự đám tang cha của mình bị ám sát, và anh ta nói rằng những gì nhận được sau chuyến đi thăm Việt Nam và đặc biệt là trong buổi gặp Đại tướng sẽ rất có ích cho bước đường sắp tới khi anh ta dự định bắt đầu bước vào chính trường… (rất tiếc, không lâu sau, anh đã chết trong một tai nạn máy bay).
Tôi cũng được quan sát từ khoảng cách rất gần hai cuộc tiếp kiến giữa Đại tướng với cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ McNamara ở Hà Nội (1995 và 1997). Chính ông đã khéo léo bố trí để tôi có mặt trong những cuộc tiếp xúc còn rất hẹp này… Tính thuyết phục của vị Đại tướng Việt Nam đối với một nhân vật mà nước Mỹ từng tôn sùng là một “bộ óc điện tử” chính là trọng lượng của những bằng chứng lịch sử đanh thép và thấm thía. Ông không quên từng chi tiết nhưng luôn đặt mọi lý lẽ của mình khớp với những gì lịch sử đã lên tiếng.
Khi nói chuyện với chúng tôi, những người là công tác sử học hay đặc biệt là với giới trẻ, ông rất hay nhắc đến câu diễn ca mộc mạc của Bác Hồ: “Dân ta phải biết sử ta…”. Ông kể rằng, đứng trước khả năng phải bắt buộc cầm súng đánh thực dân, Bác Hồ sai người đi tìm cuốn Việt Nam sử lược của Lệ thần Trần Trọng Kim, khi đó là cuốn sách duy nhất biện soạn mạch lạc về lịch sử nước nhà để trao cho các vị lãnh đạo cuộc kháng chiến đọc. Không chỉ chí khí của người xưa mà nhiều bài học về cách đánh và cách thắng của ông cha chúng ta đem lại những ri thức rất bổ ích cuộc chiến đấu ở thế kỷ 20.
Chắc chắn, Võ Nguyên Giáp sẽ là người giật giải quán quân về viết hồi ức lịch sử. Khác với nhiều nhà hoạt động cách mạng khác, khi buông dần những công việc chính trường, ông thực sự dành tâm lực cho việc tổng kết lịch sử và lấy chính trải nghiệm của mình để tìm ra những bài học.
Không kể tới những công trình chính luận đóng góp vào tổng kết sự nghiệp cách mạng mà ông là một yếu nhân, đặc biệt là tổng kết chiến tranh giải phóng và bảo vệ tổ quốc mà ông là Tổng Tư lệnh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp dành rất nhiều công sức để viết hồi ức của mình, điều mà mọi chính khác hiện đại đều làm.
Nhưng khác mọi người, ông viết hồi ức với tất cả tình tiết riêng tư, kể cả những rung động tình cảm của mình nhưng lại để nói đến cả một dân tộc, một thời đại và một con người mà ông luôn coi là người Thầy vĩ đại của mình: Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Viết lịch sử hay hồi ức, ông đều luôn đặt lên hàng đầu tính trung thực. Ông có cả một “bộ tham mưu” là những người hoạt động khoa học và thực tiễn trong và ngoài quân đội sẵn sàng tham góp ý kiến, sưu tập tư liệu cho ông. Một tinh thần tập thể cao rộng với một trí tuệ lớn lại luôn cầu thị của ông làm cho các tác phẩm ký tên ông trở thành những công trình hoàn chỉnh và có phong cách không trộn lẫn. Viết sử, ông luôn luôn lấy sự đoàn kết và mục tiêu như chính trong thực tiễn cách mạng.
Tôi không quên một kỷ niệm: những chương đầu của cuốn sách "Tổng hành dinh trong mùa xuân toàn thắng" được ông cho phép đăng trên tạp chí Xưa&Nay của Hội Sử học Việt Nam (1995) trước khi sách công bố 5 năm Ở chương kết thúc, ông điểm không thiếu một ai đã tham gia vào sự kiện lớn của lịch sử. Ông rất hài lòng khi chúng tôi chọn một tấm ảnh minh họa là lúc Tổng tư lệnh chia tay Tổng tham mưu Văn Tiến Dũng lên đường vào chiến trường. Hình ảnh hai vị tướng thân mật đứng bên một cây đào đang nở hoa làm ông rất hài lòng. Sau này khi sách in, ông cũng tìm đúng tấm ảnh ấy dường như muốn nói một điều gì đó…
Tấm ảnh ông và Đại tướng Nguyên Chí Thanh ngồi trước tấm bản đồ trải rộng dưới đất trong căn phòng nhà mình để cùng nhau trao đổi ý kiến cũng được ông tâm đắc dùng trong sách.
"Từ nhân dân mà ra", "Những năm tháng không thể nào quên", "Chiến đấu giữa vòng vây, "Điểm hẹn Điện Biên"… cho đến "Tổng hành dinh trong mùa xuân toàn thắng" là gần trọn vẹn cả đời ông. Từ Điện Biên (1954) đến Đại thắng Mùa Xuân 1975) còn một khoảng trống mà ông sẽ phải lấp đầy.
Cộng với những tác phẩm mang tính tổng kết về chiến thắng Điện Biên Phủ và tư tưởng Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một tác gia kiệt xuất đã để lại một di sản thực sự đồ sộ về thế kỷ 20 hào hùng đầy thử thách. Nếu nói ông là một trong những sử học lớn nhất trong thế kỷ 20 là hoàn toàn xác đáng. Và với những trước tác của mình, ông hoàn toàn xứng đáng nhận được Giải thưởng Hồ Chí Minh cả trên lĩnh vực sử học, văn học hay lý luận quân sự.
Người nước ngoài khi đánh giá về Đại tướng Võ Nguyên Giáp thường so sánh ông với những nhân vật lớn trong lịch sử nhân loại, đặc biệt là lịch sử chiến tranh. Họ có sự tinh tế mà ít khi ta chú ý là, ví như Bách khoa toàn thư của Mỹ khi đánh nói về quân hàm của ông luôn viết rằng Võ Nguyên Giáp là “Đại tướng 5 sao” để nói đến một phẩm hàm tột đỉnh, mặc dù trên vai ông luôn luôn là quân hàm mang 4 ngôi sao 5 cánh như nhiều vị Đại tướng Việt Nam khác. Giới sử học Việt Nam tự hào có một vị Tổng tư lệnh là Chủ tịch Hội nghề nghiệp của mình.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tấm gương sáng CAND mãi noi theo
Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Bộ trưởng Bộ Nội vụ đầu tiên trong Chính phủ cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập tháng 8 năm 1945 và sau đó tiếp tục giữ trọng trách này trong Chính phủ liên hiệp lâm thời được thành lập ngày 01/01/1946.
Báo điện tử Chính phủ trân trọng giới thiệu bài viết “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với lực lượng Công an nhân dân Việt Nam” của Đại tướng Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Quân ủy Trung ương, nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, người con ưu tú của đất nước và quê hương Quảng Bình, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người Anh Cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam, nhà quân sự thiên tài của nhân loại, được nhân dân yêu mến, kính trọng, đánh giá cao, bạn bè quốc tế ngưỡng mộ, là niềm tự hào của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, mà tên gọi thân mật là "Anh Văn", gắn liền với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, chống ngoại xâm, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Với 103 tuổi đời, trên 80 năm liên tục hoạt động cách mạng, Đại tướng suốt đời sống, chiến đấu vì mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có nhiều công lao to lớn đối với sự nghiệp cách mạng đầy gian khổ, hào hùng, nhưng rất đỗi vẻ vang và tự hào của Đảng và dân tộc, đặc biệt đối với nền khoa học và nghệ thuật quân sự cách mạng Việt Nam và nghệ thuật quân sự thế giới. Dù ở bất cứ cương vị nào, Đại tướng luôn đem hết khả năng, trí tuệ và công sức, tận tâm, tận lực cống hiến cho Đảng, cho Tổ quốc và nhân dân, luôn đặt lợi ích của cách mạng lên trên hết. Cả cuộc đời Đại tướng gắn liền với sự nghiệp cách mạng của Đảng, Bác Hồ kính yêu và của dân tộc ta.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Bộ trưởng Bộ Nội vụ đầu tiên trong Chính phủ cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập tháng 8 năm 1945 và sau đó tiếp tục giữ trọng trách này trong Chính phủ liên hiệp lâm thời được thành lập ngày 01/01/1946. Trước những khó khăn, phức tạp của cuộc đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chỉ đạo thống nhất tổ chức, nhiệm vụ và bổ sung cán bộ, củng cố lực lượng Công an trong cả nước theo Sắc lệnh số 23-SL, ngày 21/02/1946 do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành về thành lập Việt Nam Công an vụ. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Ban Thường vụ Trung ương Đảng và của Đại tướng, lực lượng Công an nhân dân đã đập tan nhiều âm mưu, hoạt động chống phá của bọn phản cách mạng, đặc biệt đã đập tan âm mưu đảo chính của Quốc dân đảng câu kết với thực dân Pháp trong vụ án phản động xảy ra tại phố Ôn Như Hầu, Hà Nội (gọi tắt là Vụ án Ôn Như Hầu) trong bối cảnh chính quyền cách mạng còn non trẻ như “ngàn cân treo sợi tóc”.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đánh giá cao những thành tích, chiến công xuất sắc của lực lượng Công an nhân dân thời kỳ này và chỉ rõ: “Vụ án Ôn Như Hầu đã trấn áp được bọn phản động. Nhưng trong lúc trấn áp vừa diệt được lực lượng chống đối, phá được cuộc đảo chính, lại tranh thủ được sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân; đoàn kết rộng rãi hơn nữa, kể cả dư luận trong nước cũng như ngoài nước... Vụ án Ôn Như Hầu là một thành tích tốt, rất tốt của công tác phản gián của ta, của Công an nhân dân. Ý nghĩa của nó không những chỉ dập tắt âm mưu của bọn phản động câu kết với nước ngoài để cướp chính quyền ở Hà Nội – một hành động đảo chính để làm tay sai cho Pháp, mà còn làm cho mọi người, kể cả những người còn mơ hồ thấy rõ bọn nào là bọn phản quốc và chính sách đại đoàn kết của Chính phủ, càng làm cho toàn dân ủng hộ chúng ta, tạo điều kiện cho chúng ta củng cố thêm chính quyền một bước. Tôi đánh giá vụ án đó là một vụ án rất quan trọng. Các đồng chí làm giỏi, sắc bén, có tinh thần trách nhiệm”[1].
Đối với các biện pháp công tác công an, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặc biệt quan tâm chỉ đạo công tác nắm tình hình: “Phải điều tra nghiên cứu, nhất định là phải điều tra nghiên cứu trên một tinh thần cảnh giác rất cao, lúc nào cũng phải tích cực tìm ra địch mới đánh đúng địch, mới thực hiện đúng chính sách”[2]. Đối với công tác công an nói chung và công tác phản gián nói riêng, Đại tướng nhấn mạnh ý nghĩa, tầm quan trọng của biện pháp vận động quần chúng: “Ta không chỉ dùng vũ lực, mà phải vận động, tuyên truyền nhân dân. Khi nó biểu tình, ta cũng có phản biểu tình để tuyên truyền vận động, phân hóa làm cho biểu tình của nó tan. Kiên quyết chuyên chính với phần tử phản động, nhưng chuyên chính đi đôi với đoàn kết. Làm như vậy, chứng tỏ công tác phản gián rất giỏi. Vừa đúng pháp luật, vừa khéo léo, vừa đoàn kết”[3].
![]() |
| Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm và nói chuyện với cán bộ, giảng viên, học viên Trường Đại học Cảnh sát nhân dân (nay là Học viện Cảnh sát nhân dân) ngày 03/5/1994, nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. |
Đại tướng Võ Nguyên Giáp rất quan tâm chỉ đạo công tác chính trị, tư tưởng và công tác tổ chức của lực lượng vũ trang nhân dân. Đồng chí nhấn mạnh: “Quân đội và Công an là lực lượng trực tiếp đương đầu với kẻ địch, nếu không củng cố nội bộ, không luôn luôn bồi dưỡng kiểm tra nội bộ làm cho nội bộ trong sạch thì không đánh địch được. Chắc các đồng chí cũng thấy, nếu tinh thần cảnh giác tê liệt, ý chí chiến đấu thiếu bền bỉ thì sẽ ảnh hưởng nhiều cho công tác, mà không chắc làm tròn được nhiệm vụ. Đối với Công an, cần củng cố tư tưởng lập trường, nắm vững chính sách, phát triển chính sách mới thu được thắng lợi”[4]. Đại tướng luôn dành cho lực lượng Công an tình cảm sâu lắng, thương yêu, quý mến và căn dặn: “Công an phải lấy Sáu điều Bác Hồ dạy làm kim chỉ nam cho mọi hành động, điều nào cũng tốt, cũng quan trọng, nhưng Bác Hồ sắp xếp điều nào trước, điều nào sau là có lý do và rất ý nghĩa”. Đại tướng nhắc nhở, “Báo chí nói chung, báo chí trong Công an nhân dân nói riêng cần tuyên truyền trong nhân dân, giáo dục thanh niên của ta lòng yêu nước. Dù trong hoàn cảnh nào, đất nước khó khăn đến đâu, mọi người Việt Nam đều phải yêu nước, phải tự hào về đất nước mình, dân tộc mình”.
Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ kính yêu “Công an và Quân đội là hai cánh tay của nhân dân, của Đảng, của Chính phủ, của chuyên chính vô sản. Vì vậy, càng phải đoàn kết chặt chẽ với nhau, giúp đỡ lẫn nhau”[5], Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn chăm lo, củng cố tình đoàn kết, mối quan hệ phối hợp, hiệp đồng chiến đấu giữa Quân đội nhân dân và Công an nhân dân và khẳng định: “Nhiệm vụ của Quân đội và Công an không thể rời nhau được vì nó đều có mục đích chung là bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ trị an cho nhân dân. Trong quá trình công tác, cần củng cố đoàn kết giữa Công an và Quân đội, đó là vấn đề nguyên tắc. Quân đội chuyên chống kẻ địch bên ngoài, Công an chủ yếu chống kẻ địch bên trong. Hai nhiệm vụ đó không tách rời nhau được và cũng không thể phân chia máy móc”[6]. Với tư cách là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, Đại tướng đã chỉ đạo lực lượng Quân đội nhân dân phối hợp chặt chẽ, có hiệu quả với lực lượng Công an nhân dân trong công tác đảm bảo an ninh, trật tự: “Trong 28 năm anh Hoàn phụ trách ngành Công an, giữa tôi và anh Hoàn có sự phối hợp, hiệp đồng rất tốt. Tôi thường trao đổi với anh, Quân đội và Công an là anh em sinh đôi, cần có sự phối hợp chặt chẽ. Anh Hoàn đã có công rất lớn trong việc xây dựng, lãnh đạo lực lượng Công an làm trọn nhiệm vụ giữ vững an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội”[7].
Xác định rõ Công an nhân dân là của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân phục vụ, trong Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 10, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chỉ đạo: “Công an là của nhân dân, bảo vệ nhân dân, bảo vệ những thắng lợi của cách mạng. Nên trong mọi công tác, cần hết sức chú ý đoàn kết chặt chẽ với nhân dân. Quân đội ta là quân đội của nhân dân, quân đội ta chiến thắng kẻ địch vì luôn luôn chăm lo đến quyền lợi của nhân dân, được nhân dân ủng hộ. Công an có được thắng lợi cũng do dựa vào nhân dân, tin tưởng ở nhân dân, đoàn kết với nhân dân”[8]. Gần 40 năm sau, trong Bài phát biểu tại Hội thảo về vụ án Ôn Như Hầu, ngày 14/3/1995, Đại tướng tiếp tục khẳng định: “Có Quân đội nhân dân và Công an nhân dân, đó là vinh dự rất to lớn, làm sao các đồng chí công an, trong đó có phản gián phải thật sự là Công an nhân dân; bảo vệ công lý, bảo vệ chế độ, bảo vệ thành quả cách mạng. Bao giờ cũng bảo vệ công lý, chí công vô tư. Mong rằng, Công an nhân dân luôn là của dân, góp phần vào đoàn kết, đại đoàn kết, chuyên chính với kẻ thù của nhân dân; càng chuyên chính, nhân dân càng đoàn kết, càng ủng hộ Công an. Công an nhân dân của ta sẽ mãi mãi là Công an của nhân dân”[9].
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đi xa, nhưng những ý kiến chỉ đạo của Đại tướng đối với Công an nhân dân và sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự còn nguyên giá trị. Lực lượng Công an nhân dân nguyện tiếp tục quán triệt sâu sắc, thực hiện có hiệu quả trong công tác, chiến đấu và xây dựng lực lượng; thường xuyên phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với Quân đội nhân dân và các ngành, các cấp giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp là tấm gương sáng về nhân cách vĩ đại, trí tuệ mẫn tiệp, tính cách nhân văn, tấm lòng bao dung, yêu thương con người, biểu tượng cho tình yêu hòa bình, bác ái của nhân dân Việt Nam, mãi mãi để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân kính trọng, học tập, rèn luyện và noi theo. Sự nghiệp, công lao và những phẩm chất cao đẹp của Đại tướng sống mãi cùng thời gian và trong trái tim của mỗi cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân và Công an nhân dân Việt Nam!
*Tiêu đề bài viết do Báo điện tử Chính phủ đặt
An táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Vũng Chùa - Đảo Yến
Ban Tổ chức tang lễ và gia đình đã chính thức chọn Vũng Chùa - đảo Yến (thuộc xã Quảng Đông, Quảng Trạch, Quảng Bình) làm nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Chiều nay 7/10, cuộc họp giữa Ban Tổ chức tang lễ, UBND Tỉnh Quảng Bình cùng gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã họp bàn và thống nhất về việc chọn địa điểm an táng Đại tướng. Theo đó, đại điểm an táng Đại tướng được chính thức quyết định tại khu vực biển Vũng Chùa- Đảo Yến, thuộc xã Quảng Đông, huyện Quạch Trạch, Quảng Bình.

Vũng Chùa, đảo Yến (thuộc xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình) là địa điểm được chọn là nơi an táng Đại tướng
Vũng Chùa - Đảo Yến là khu du lịch nổi tiếng nằm ở phía Bắc tỉnh Quảng Bình. Đảo Nồm, ngư dân địa phương vẫn thường gọi là đảo Yến (thuộc xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch) có diện tích khoảng 10 ha, khung cảnh trên đảo còn khá hoang sơ. Mặt nhìn vào đất liền của Đảo Yến là những bãi cát chạy dài, và một triền cây thấp, lá hẹp, mặt hướng ra đại dương có nhiều bãi đá hùng vĩ, được sóng biển tạo nên nhiều hình thù khác nhau. Đảo Yến cách đất liền tại thôn Thọ Sơn chừng hơn 1 km, có diện tích khoảng 10 ha, khung cảnh trên đảo còn khá hoang sơ.
Khu Vũng Chùa - Đảo Yến nằm cạnh khu vực Khu Công nghiệp Cảng biển Hòn La, cách QL1A 3km và cách Đèo Ngang ranh giới 2 tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh 4km đường chim bay.
Theo thông tin từ người thân gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho biết, sau lễ truy điệu vào hồi 7 giờ ngày 13/10/2013, tại nhà tang lễ số 5 Trần Thanh Tông, linh cữu của Đại tướng sẽ được di chuyển bằng ô tô ra sân bay Nội Bài. Sau đó, linh cữu Đại tướng sẽ được đưa lên máy bay riêng di chuyển vào Quảng Bình.
Sau khi bay về tới sân bay Đồng Hới - Quảng Bình, linh cữu Đại tướng sẽ tiếp tục được di chuyển bằng ô tô về địa điểm an táng.
Trước đó, thể theo nguyện vọng của cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp và gia đình lễ an táng Đại tướng sẽ được tổ chức ngày 13-10 tại quê nhà, tỉnh Quảng Bình.
Tang lễ đồng chí Ðại tướng Võ Nguyên Giáp được tổ chức trọng thể theo nghi thức Quốc tang. Linh cữu Ðại tướng Võ Nguyên Giáp quàn tại Nhà Tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội.
Tang lễ đồng chí Ðại tướng Võ Nguyên Giáp được tổ chức trọng thể theo nghi thức Quốc tang. Linh cữu Ðại tướng Võ Nguyên Giáp quàn tại Nhà Tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội.
Chuẩn bị kỹ cho Quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Chiều 7/10, Ban tổ chức Lễ quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tổ chức phiên họp toàn thể lần thứ nhất với các thành viên Ban Lễ tang và lãnh đạo các bộ, ban, ngành, tổ chức chính trị xã hội và gia đình Đại tướng để thống nhất kế hoạch tổ chức Lễ Quốc tang Đại tướng.
Cuộc họp tiến hành dưới sự chủ trì của ông Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, thành viên Ban Lễ tang Nhà nước, Trưởng Ban tổ chức Lễ Quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Cuộc họp tiến hành dưới sự chủ trì của ông Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, thành viên Ban Lễ tang Nhà nước, Trưởng Ban tổ chức Lễ Quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Tại cuộc họp, đại diện lãnh đạo các Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Y tế, thành phố Hà Nội, tỉnh Quảng Bình, Hội Cựu chiến binh Việt Nam và gia đình Đại tướng đã thông báo dự kiến kế hoạch phối hợp tổ chức Lễ Quốc tang Đại tướng vào các ngày 12 và 13/10 tới.
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu, với những đóng góp vô cùng lớn lao của Đại tướng đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta, với sự biết ơn và tình cảm đặc biệt mà Đảng, Nhà nước và đồng bào, chiến sỹ cả nước cũng như bạn bè quốc tế dành cho Đại tướng, Ban tổ chức Lễ Quốc tang phải chuẩn bị thật kỹ càng, tỉ mỉ, chi tiết với tình cảm và trách nhiệm cao nhất để tổ chức lễ tang Đại tướng thật trang trọng, chu đáo, an ninh, an toàn tuyệt đối tại thủ đô Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Quảng Bình - quê hương của Đại tướng./.
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu, với những đóng góp vô cùng lớn lao của Đại tướng đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta, với sự biết ơn và tình cảm đặc biệt mà Đảng, Nhà nước và đồng bào, chiến sỹ cả nước cũng như bạn bè quốc tế dành cho Đại tướng, Ban tổ chức Lễ Quốc tang phải chuẩn bị thật kỹ càng, tỉ mỉ, chi tiết với tình cảm và trách nhiệm cao nhất để tổ chức lễ tang Đại tướng thật trang trọng, chu đáo, an ninh, an toàn tuyệt đối tại thủ đô Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Quảng Bình - quê hương của Đại tướng./.

















Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét